روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٨ - استدلال بر نظريه صاحب اسفار

عوارض نيز زمانى خواهد بود كه حقيقت واحد بسبب عوارض خارج از ذات منقسم گردد و اين درباره نفوس انسانى زمانى متحقق خواهد شد كه يا در جسم حلول كنند و يا آنكه نوع تعلقى به آن داشته باشند و فرض اين است كه نفس نه در جسم حلول كرده و نه تعلقى به جسم دارد، پس نمى‌تواند متعدد و متكثر باشد.[١]

صدرا در فصل شانزدهم مبدء و معاد خود دليل ديگرى و بيان مفصلى دارد كه اين كتاب مختصر گنجايش نقل آن را ندارد، اهل تحقيق به آنجا مراجعه كنند.[٢]

باز ملاصدرا در كتاب مبدء و معاد خود دليل ديگرى در اين باره ذكر كرده است كه: اگر نفس پيش از بدن موجود باشد يا اين است كه در اين حال عقل صرف است و بعد از آن نفسيت عارض آن مى‌گردد و يا اين است كه هميشه نفس است. هردو وجه ممتنع است، زيرا كه در شق اول لازم ميآيد كه در عالم عقل، حدوث صفتى و سنوح حالتى كه پيش از اين نبوده باشد صورت گيرد. و در شق دوم لازم ميآيد كه نفس معطل باشد، و در وجود معطل نمى‌باشد.[٣]

بهرحال اين دلايل در حد ذات خود قابل مناقشه و ايراد است كه مدعاى مذكور را ثابت نمى‌تواند، به علاوه مدعاى مذكور با

[١] - حاشيه ص ١٩ و ٢٠ ترجمه فلسفتنا به فارسى.

[٢] - ص ٣٦١ ترجمه مبدء و معاد بفارسى.

[٣] - ص ٣٦٤ ترجمه مبدء و معاد به فارسى.