روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٣ - فصل چهاردهم حالات محتضر
در حالى كه رسول خدا (ص) به طرف راست (محتضر) است.[١]
(پنجم)- درحديث صحيح ابى بصير از امام صادق (ع) در كتاب كافى نقل شده است: وقتى روح (يا حيات) به حلق رسيد جايگاه خود را در بهشت مىبيند و به ملائكه مىگويد مرا برگردانيد تا آنچه را كه ديدهام به اهل خود خبر دهم، در جواب او گفته مىشود كه راهى براى اين كار ندارى.[٢]
(ششم)- يك سئوال مهم:
خوانديم كه انسان از ملائكه مىخواهد كه او را براى عمل صالح و يا براى خبر دادن مقام خود، برگردانند كه جواب رد مىشنود، و نيز خوانديم كه ملائكه كفار را كتك مىزنند و ... سئوال مهم اينست كه چرا حاضرين صداى ملائكه و صحبت محتضر را نمىشنوند و چرا كتك زدن را نمىبينند و صداى آن را حس نمىكنند؟
جواب: ممكن است اين گفتگوها و زدن و شكنجه دادن پس از قبض روح بلافاصله صورت گيرد كه در اين صورت همهاش روحانى و غير محسوس خواهد بود.
و اگر همهاش قبل از مردن صورت گيرد در موضوع نشنيدن صداى ملائكه اشكال مهم وجود ندارد، زيرا ساختمان فيزيكى گوشهاى ما محدود است و قابليت شنيدن هر صدايى را ندارد، و لذا
[١] - ص ١٩٩ ج ٦ همان مصدر.
[٢] - ص ١٦٦ ج ٦ بحار الانوار.