روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠٨ - نظر عميقى به عالم ذر

در قبر (زير زمين) مى‌ماند تا روز قيامت بدن آدمى دوباره از آن بوجود آيد ولى از تعلق روح به آن در برزخ سخنى به ميان نياورده و ساكت است.

٨- اشهاد و شهادت بر چه امورى صورت گرفته است؟

جواب: به استناد احاديث، ميثاق ذريه، بر ربوبيت خداوند و نبوت‌[١] و ولايت ائمه (عليهم السلام)، گرفته شده است. ولى اگر اثر اين پيمان را معرفت فطرى بدانيم كه در گذشته آن را اثبات نموديم اين ايراد متوجه مى‌شود كه معرفت انبياء و امامان عليهم السلام الله اجمعين، فطرى و حتى عقلى هم نيست بلكه از طريق مشاهده معجزه يا نقل تعبدى بدست مى‌آيد. و بايد براى پاسخ به آن راهى پيدا نمود.

٩- آيا پيمان از همه انسانها گرفته شده است يا استثنايى دارد؟

جواب: قبلًا گذشت كه احاديث مى‌گويند از همه ذريه آدم پيمان گرفته شده ولى مدلول آيه مباركه اختصاص پيمان به ذريه بنى آدم است.

يك مورد استثناى ديگر در صحيح زراره به چشم مى‌خورد كه صدر آن در جواب سؤال هفتم ذكر شده و تحليل آن را در كلام علامه مجلسى (ره)[٢] مطالعه كنيد. بهرحال اين استثناء مسلم نيست. بلى بعضى از دانشمندان بزرگوار مى‌گويند ميثاق از ذريه مشركين گرفته‌

[١] - يعنى نبوت همه انبيا كه در روايتى غير معتبر وارده شده است.« ص ٢٢٦، ج ٥، بحار» و البته كه قدر متيقن نبوت خاتم الانبياء( ص) مى‌باشد.

[٢] - بحار الانوار، ج ٥٧، ص ٣٤٥.