روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨٢ - ٥ - عذاب قبر تا چه زمان؟

براستى اين خبر اگر معارض نمى‌داشت براى همه، مايه دلخوشى بود.

٢- برطرف شدن حساب و عذاب بوسيله گذاشتن دو چوب تر درخت خرما كه متأسفانه با تمام اين فايده مهم غالباً از طرف بازماندگان ميت به آن توجه نمى‌شود. در حالى كه لازم است بايد با آن پايبند باشند، بلكه در ذهن انسان اين سئوال پيش مى‌آيد كه چرا اين عمل از جانب شارع بر اولياى ميت واجب نشده است.

در بعضى از احاديث اهل سنت نيز آمده است كه رسول خدا (ص) بر دو قبرى گذشت و فرمود كه آنان- صاحبان دو قبر- عذاب مى‌شوند، سپس عسيب‌[١] تر طلب نموده و آن را دو شق فرمود و هر شقى را بر قبرى نصب نموده فرمود عذاب آنان ماداميكه چوبها خشك نشوند سبك ميگردد[٢].

بلى حديث زرارة با آيه مباركه‌اى كه درباره آل فرعون وارد شده بحسب ظاهر منافات دارد (صبح و شام بر آتشى عرضه مى‌شوند) چون از آن، دوام عذاب كفار در برزخ استفاده مى‌شود. لكن ميشود اين منافات را به يكى از سه وجه برطرف نمود:

[١] - فى المنجد العسيب ... عظم الذنب او منبت الشعر منه ... جريده من النخل كشط خوصها.

[٢] - ص ٦ ج ١ سنن ابى داود. و لفظ الخبر: مر رسول الله- صلى الله عليه و سلم على قبرين فقال انهما يعذبان ... ثم دعا بعسيب رطب فشقه باثنين ثم غرص على هذا و احدا و على هذا واحدا و قال: لعله يتخفف عنهما ما لم ييبسا.