علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٥٧ - اعتبارسنجی انگارۀ ستایش امام علی† از خلیفه دوم
د) از امام کاظم نقل شده که از پدرم ابو عبد اللَّه پرسیدم:
رَجُلٌ لَا یدْرِی أَ ثِنْتَینِ صَلَّی أَمْ ثَلَاثاً أَمْ أَرْبَعاً فَقَالَ: یصَلِّی رَکعَة [رَکعَتَینِ[١]] مِنْ قِیامٍ ثُمَّ یسَلِّمُ ثُمَّ یصَلِّی رَکعَتَینِ وَ هُوَ جَالِسٌ؛[٢]
شخصی در نماز نمیداند دو رکعت خوانده یا سه یا چهار رکعت، چه کند؟ فرمود: یک (دو) رکعت در حال ایستاده به جا میآورد و سلام میدهد، سپس دو رکعت در حال نشسته میخواند.
علامه مجلسی مینویسد:
نسخههای فقیه مختلف است، در بیشتر نسخهها یک رکعت ایستاده و در پارهای از آنها موافق فتوای مشهور دو رکعت[٣] نقل شده است. لکن نُسَخ الفقیهِ مختلفة ففی أکثرِها کما نَقَلناه و فی بعضِها یصَلِّی رَکعَتَینِ مِنْ قِیامٍ فیکونَ موافقاً للمشهورِ.[٤]
از دیر باز، حدیثپژوهان حاذق توجه ویژهای به نسخهها و اصلاح آنها داشتهاند؛ همانگونه که روش علامه مجلسی بر این منوال بوده است:
النُسخَة کانَت فی هذه الروایة سَقیمة جداً و لم نَجِدها فی مکانٍ آخرَ نُصلِحها به فَتَرَکناها کمَا کانَت.[٥]
[١]. بحار الانوار، ج٨١، ص١٥؛ ج٩٩، ص٢٧٠؛ الحدائق، ج٧، ص٣٢٦.
[٢]. التهذیب، ج٣، ص٢٥٣.
[٣]. المحاسن، ج١، ص٥٧، ب٧٢. و نیز در کتب زیر بدون لفظ «الف» آمده است؛ فلاح السائل و نجاح المسائل، ص٩١؛ جامع الأخبار، ص٧٠؛ روضة الواعظین و بصیرة المتعظین، ج٢، ص٣٣٨.
[٤]. الحدائق، ج٧، ص٣٢٦.
[٥]. من لا یحضره الفقیه، ج١، ص٣٥٠، باب أحكام السهو فی الصلاة.