علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٤١
ابن شعبه اهل حران، شهری بر سر راه موصل، شام و روم است. اهالی آن صابئی مذهب بودهاند.[١] وی قبل از سال ٣٨١ ، زنده بوده است.[٢] متأسفانه در منابع تاریخی سخنی از مکان و چگونگی تحصیل و تدریس او به میان نیامده است. از تاریخ تولد و وفات او نیز اطلاع دقیقی در دست نیست. از آنجا که کتاب التمحیص در قرن چهارم نگاشته شده، انتساب این کتاب به حرانی موجب شده است که او را از علمای این قرن بدانند.
شخصیت رجالی حرانی را در سه دوره متقدمین، متأخرین و معاصرین به شرح زیر است.
الف. دوره متقدمین
از دوره متقدمین، یعنی دوره شیخ کلینی، صدوق و طوسی، گزارشی در باره حرانی وجود ندارد و هیچ مدح و ظنی از وی نشده است.
[١]. همان، ج٢، ص ٢٤٢، برای مطالعه بیشتر ر.ک : ج ٦، ص ٣١٨؛ ج ١٠، ص ١٦١؛ ج ١٠، ص ٢٥٥؛ ج ١١، ص ٢٨٤.
[٢]. همان، ج ٢، ص ١٥٧، ج ٤، ص ٢١٠، ج ٩، ص ٧٤، ج ١٠، ص ٢١٥، ج ١١، ص ١٦، ج ١٢، ص ٢٦٦ و... .