علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٠١
د: شرح، تنها با استفاده از آیه
گاه مؤلف به جای شرح کلمات امام، فقط با استشهاد به آیات جملات امام را شرح میکند. گرچه این مورد عمومیت ندارد، ولی نمود آن نیز در شرح ایشان کم نیست؛ نمونه:
در شرح عبارتی از خطبه ١١٣ که میفرماید «فکم من منقوص رابح» مینویسد:
کما قال سبحانه: )إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ (.[١]
یا در شرح عبارت امام: «إنّ المؤمنین مشفقون» مینویسد:
کما قال سبحانه: ) وَالَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْهَا ـ أی الساعة ـ وَيَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ ُ( و قال فی موضع آخر: ) وَالَّذِينَ هُم مِنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُشْفِقُونَ(.[٢]
یا در شرح این عبارت که میفرماید: : «و ذلک یوم یجمع اللّه فیه الأوّلین و الآخرین» مینویسد:
کما قال تعالی فی سورة هود: ) ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ(، و فی سورة....[٣]
شرح روایی و بهرهگیری از احادیث و روایات
شاکله اصلی شرح منهاج البراعة، روایت است. نقش روایات در این شرح به گونهای است که تمام بخشها و موضوعات را هم در بر گرفته است؛ حتی موضوعاتی که در برداشت ابتدایی روایت ندارد، از جمله بحثهای توحیدی،
[١]. همان، ج ١، ص ٨ .
[٢]. همان، ج ٣، ص ٢١٤.
[٣]. همان، ج ٣، ص ٢١٦ ـ ٢١٧.