علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٠٠

)وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ([١]

ب: استفاده از آیات برای شرح لغات

در توضیح لغات از آیات نیز کمک گرفته است؛ همچون شرح واژه «الرّشد» در خطبه ٩٩ که آورده است:

إصابة الصّواب و قیل الاستقامة علی طریق الحقّ مع تصلّب فیه، و بهما فسّر قوله سبحانه: )وَلَقَدْ آتَيْنَا إِبْرَاهِيمَ رُشْدَهُ مِن قَبْلُ(.[٢]

یا در توضیح واژه «طوی» می‌نویسد:

الصّحیفة یطویها طیاً، قال سبحانه )يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ( و انّه لحسن الطیة بالکسر و فی بعض النسخ من طیه بالکسر[٣]

همچنین در خطبه ٢٨ ذیل واژه « التّیه» می‌نویسد:

الضلال و التحیر فی المفاوز قال اللَّه تعالی: )قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي...(.[٤]

ج: استفاده از آیات برای اعراب گذاری

شارح برای اعراب گذاری شرح عبارات امام نیز از آیات استفاده کرده است؛ مثلاً در بخش الاعراب، ذیل خطبه ٩٩ آورده است:

فضله و یده منصوبان علی المفعولیة، و غیره منصوب علی الوصف، و صادعاً و ناطقاً حالان من مفعول ارسله و یحتمل کون الأول حالاً من امره و الثّانی من ذکره علی نحو قوله: )هذَا كِتَابُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُم بِالْحَقِّ(.[٥]

[١]. به عنوان نمونه، همان ر.ک : ج ٤، ص ٢٩٥ و... .

[٢]. به عنوان نمونه، همان ر.ک : ج ٨، ص ٣٣٢.

[٣]. همان، ج ١٠، ص ٤٥.

[٤]. به عنوان نمونه، همان ر.ک : ج ١٣، ص ٩٤.

[٥]. به عنوان نمونه، همان ر.ک : ج ٤، ص ٢٠٥ و.... .