در مقابل، می‌توان به حضرت صادق† اشاره کرد؛ ایشان همچنان که یکی از طولانی‌ترین دوران امامت را داشتند، بیشترین روایات فقهی از زبان ایشان صادر شده است؛ همچنان که بیشترین موارد حمل بر تقیه فقهی و نیز حمل بر تقیه را در روایات آن حضرت مشاهده می‌کنیم[١]. ایشان اگرچه در مقطعی از دوران امامت خود توانست آزادانه به نشر حقایق و معارف بپردازد، اما عللی از قرار زیر باعث صدور روایات تقیه‌ای از آن حضرت می‌شد:

الف. تقیه از حکومت در دوران هشام و منصور، برای نمونه می‌توان به موردی اشاره کرد که امام† همراه یکی از والیان مجبور به قران شد،[٢] در حالی که طبق مذهب شیعه و روایات ائمه اتصال دو طواف به یکدیگر، بدون فاصله انداختن نماز جایز نیست[٣].

ب. پراکندگی اصحاب آن حضرت از جهت مذهب که امام† در مواردی طبق مذهب فقهی پرسشگران جواب می‌داد؛ برای مثال امام در روایتی تعداد تکبیرهای نماز میت را به اهل میت واگذار می‌کند تا طبق مذهب خود انجام دهند؛[٤] در حالی که در مذهب تشیع نماز میت پنج تکبیر دارد[٥].

[١]. سنن النسائی، ج ١، ص ٤٦؛ سنن الترمذی، ج١، ص ٤٦.

[٢]. نقش تقیه در استنباط، ص٣٨٦.

[٣]. فرائد الاصول، ج٤، ص ١٢٤. اشکال این مبنا این است که در زمان صدور روایات شیعه، و به خصوص روایات متعارض، عامه در بسیاری از احکام و مسائل متفق القول نبوده‌اند و بلکه اختلاف نظر آنها در بعضی از مسائل از اختلاف نظر بین آنها و شیعه کمتر نبوده است؛ مانند روایات تعیین کننده حداکثر مدت نفاس. (ر.ک: تهذیب الاحکام، ج١، ص ١٧٧و١٧٨).

[٤]. نهایة المرام، ج٢، ص ٨٠ و ٨١ . بنابر این مبنا، کلمة العامة همچنان که شامل تمامی اهل سنت در مقابل شیعه (الخاصه) می‌گردد. همچنین شامل زیر گروه‌های این مجموعه که تحت عناوین مذاهب فقهی خاص و گروه‌های مختلف تشکل یافته‌اند می‌شود؛ زیرا در جنس، کمیت و کیفیت خاصی لحاظ نمی‌شود.

[٥]. الاستبصار، ج١، ص ٩٥.