همچنین، می‌توان از زاویه دیگر، حدیث را بررسی کنیم و آن مبنای معروف بین فقها و محدثان قدیم شیعه است که به مبنای وثوق مشهور است. در این روش، روایت را از لحاظ سند، مصدر، متن، روایت محدثان، عمل علما و هر چه به حصول وثوق به صدور روایت مربوط است، بررسی می‌نمایند. از این رو، در اینجا به بررسی این روایت بر اساس دو روش یاد شده می‌پردازیم.

بررسی صدور روایت بر اساس مبنای وثاقت

برای بررسی روایت از ناحیه سند، باید اول سند روایت را نقل کنیم و سپس دیدگاه‌های رجالیان را دربارۀ آن مطرح سازیم. روایت بدین سند آمده است:

قال ابوالحسین بن تمام: حدثنی عبدالله الکوفی خادم الشیخ الحسین بن روح ـ رضی الله عنه ـ قال: سئل الشیخ ـ یعنی ابالقاسم رضی الله عنه ـ عن کتب ابن ابی العزاقر...

این سند مشتمل بر نام دو نفر است: یکی، ابوالحسین بن تمام و دیگری عبدالله کوفی. ابوالحسین بن تمام همان محمد بن علی بن فضل بن تمام کوفی[١] است. شیخ طوسی دربارۀ او گفته است:

محمد بن علی بن الفضل بن تمام الکوفی الدهقان، یکنى أبا الحسن [الحسین‌] کثیر الروایة، له کتب، منها، کتاب الفرج فی الغیبة کبیر حسن، أخبرنا بروایاته و کتبه کلها الشریف أبو محمد المحمدی عنه، و أخبرنا أیضا جماعة عن التلعکبری عنه؛

محمد بن علی بن فضل بن تمام کوفی دهقان مکنی به ابوالحسین کثیر الروایت است. او کتاب‌هایی دارد که از جمله آنها کتاب الفرج ـ که کتاب بزرگ خوبی در موضوع غیبت است. ابومحمد محمدی ـ رحمة الله علیه ـ را از تمامی

[١]. منهاج الفقاهه، ج ٥، ص ١٨٨ ـ ١٨٩.