مِلَاءٌ؟ فَقَالَ: أَقُولُ فِیهَا مَا قَالَهُ أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنُ بْنُ عَلِی† وَ قَدْ سُئِلَ عَن‌ کتُبِ بَنِی فَضَّالٍ فَقَالُوا: کیفَ نَعْمَلُ بِکتُبِهِمْ‌ وَ بُیوتُنَا مِنْهَا مِلَاءٌ؟ فَقَالَ†: خُذُوا بِمَا رَوَوْا وَ ذَرُوا مَا رَأَوْا؛[١]

ابن نمام گفت: عبدالله کوفی، خادم حسین بن روح ـ رضی الله عنه ـ برای من نقل کرد و گفت: بعد از صدور توقیع در مذمت و لعن ابن ابی عزاقر، در بارۀ کتاب‌های او از حسین بن روح سؤال شد که چگونه به کتاب‌های او عمل نماییم، در حالی که خانه‌های ما از آنها پر است؟ گفت: من همان جوابی را به شما می دهم که امام حسن عسکری† به کسانی که از حضرتش پرسیدند «چگونه به کتاب‌های بنی فضال عمل کنیم، زیرا که خانه‌های ما از آنها پر است»، داد. به آنها فرمود: به هر چه آنها از راویان دیگر نقل کرده‌اند، عمل کنید و آنچه را که آرای خودشان است، واگذارید.

سیر تاریخی

اگر بخواهیم نگاهی تاریخی به این حدیث بیفکنیم و چگونگی تعامل فقها، محدثان و ... را با این روایت بررسی کنیم، ناگزیریم در کتاب‌های آنها جستجو کنیم تا با دیدگاه آنها در خصوص پذیرش یا عدم پذیرش این روایت از سویی، و نیز چگونگی دریافت استنباط آن از روایت، از سوی دیگر آشنا شویم:

این روایت را در کتاب‌های نویسندگان ذیل یافتیم:

١. شیخ محمد بن حسن طوسی (٣٨٥ ـ ٤٦٠ ق)،

٢. شیخ محمد بن حسن حر عاملی (١٠٣٣ ـ ١١٠٤ ق)،[٢]

[١]. برای سایر نمونه‌ها ر.ک: همان، ج٢، ص٦ و٣٦٠؛ ج٣، ص ٧٥؛ ج ٥، ص٧٠ ـ ٧١؛ ج ٧، ٢٩٨ ـ ٣٠٠.

[٢]. ر.ک: همان، ج ١، ص ٦٠٩