نقل به معنا از مسائل مهم در حوزه فقه‌الحدیث است. تردیدی در ارجحیت نقل به الفاظ نسبت به نقل به معنا وجود ندارد. نقل به معنای حدیث یعنی راوی، حدیث را نه با عین عبارات معصوم†، بلکه با آمیختن آن به عبارتی از خود، که معنا و مراد معصوم† را برساند، نقل کند.

بحث نقل به معنا را باید از دوره قبل از تدوین و کتابت رسمی احادیث در مجموعه‌هایی که تا امروز بر جای مانده‌اند، دانست. البته مجلسی معتقد است بعد از زمان تدوین و کتابت رسمی احادیث در روایات صدوق نیز گاهی نقل به معنا توسط او صورت گرفته شده است.

جواز نقل به معنا، نزد عالمان علوم حدیث، امری پذیرفته شده است و مخالفان آن بسیار اندک‌اند. صدوق یکی از محدثینی است که نقل به معنا را جایز شمرده است. مجلسی بر این باور است، ابن بابویه، در ٣٣ مورد از احادیث دو جلد اول و دوم من لایحضره الفقیه، نقل به معنا کرده است. مجلسی، نقل به معنا و اختصار صدوق را عاملی می‌داند که به معنای حدیث لطمه وارد کرده است. وی، در لوامع صاحبقرانی ٣٣ مورد از احادیثی را که صدوق نقل به معنا کرده، همچنین سه

[١] . ر.ک : همان، ج٣، ص٥٥٩.

[٢] . ر.ک : همان، ج ٣،ص٥٥٩.