علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٨ - ارزیابی جرح علی بن محمد بن قُتیبه
١٨. کتاب صالح بن ابی حمّاد رازی (م قرن سوم ق)
او از محدّثین قرن سوم هجری [١] و از مؤلفین چند کتاب حدیثی[٢] است. تألیفات صالح بن ابی حماد نیز مانند بسیاری از محدّثین سه قرن نخست به دست ما نرسیده و تنها گزارشهای روایی آن در جوامع روایی قرن چهارم به بعد وجود دارد .
وی راوی سومین راویت از احادیث اثناعشر کتاب الکافی است. روایت سوم، سه سند دارد که در سند سوم،[٣] صالح بن ابی حمّاد قرار گرفته است. کلینی در کتاب الکافی از او ٧٥ روایت آورده که هفتاد روایت آن را از «علی بن محمد علان کلینی» نقل کرده است. از قرینه چهارم، استظهار میشود که کلینی تمام این روایات و از جمله روایت سوم را از طریق «علی بن محمد»، در کتاب صالح بن ابی حماد یافته است.
١٩. کتاب عبد اللّه بن محمد بن عیسی الاشعری
عبد اللّه بن محمد بن عیسی الاشعری از محدّثین قرن سوم هجری و یکی از راویان روایت هفتم[٤] احادیث اثناعشر کتاب الکافی است[٥]. در اسناد ٩٧ روایت از روایات کتاب الکافی قرار گرفته که محمد بن یحیی راوی ٩٤ روایت از اوست با
[١] . یکی از سه سند روایت یازدهم ودوازدهم وسیزدهم این است: محمد بن یحیی، عن أحمد بن محمد بن عیسی، عن الحسن بن العباس بن الحریش، عن أبی جعفر الثانی ( الکافی، ج ١، ص ٥٣٣، ح ١١؛ ح ١٢ و ح ١٣).
[٢] . ر.ک: رجال النجاشی، ص ٣٧٨؛ الخلاصة للحلی، ج ١، ص ٢٧٢، «الفائدة الثالثة».
[٣] . در سال ٢٩٠ وفات یافته است (رجال النجاشی، ص ٣٥٤).
[٤] . ر.ک: فرهنگ کتب حدیثی شیعه، ص ٢١٤.
[٥] . ر.ک: بصائر الدرجات، ص ٣٣٩، ح ٢؛ ص ٣٠٠، ح ١٥ و ص ٣٤٠، ح ٤ و ح ٥.