علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٦ - ارزیابی جرح علی بن محمد بن قُتیبه
دست کم، دو روایت از احادیث اثناعشر در کتابهای احمد بن محمد وجود داشته و کلینی گزارش آن را در یازدهمین و دوازدهمین حدیث از باب «فیما جاء فی الإثنی عشر والنصّ علیهم»، از طریق «محمد بن یحیی» آورده است [١].
از ٤٨٢٨ روایت احمد بن محمد بن عیسی در کتاب الکافی ٣٥٧٧ روایت را محمد بن یحیی و ١١٤٦ روایت را «عدة من اصحابنا»، از او نقل کردهاند. بنا بر نقل نجاشی از کلینی، مراد از «عدة من اصحابنا»، قبل از احمد بن محمد بن عیسی چند نفرند که یکی از آنها محمد بن یحیی است[٢]. بنا بر این، تعداد روایاتی که کلینی از طریق «محمد بن یحیی» از احمد بن محمد نقل کرده، فراتر از ٣٥٧٧ روایت میرود.
با توجه به قرینه دوم و چهارم نتیجه میگیریم که محمد بن یحیی روایات احمد بن محمد بن عیسی و از جمله آن روایات یازدهم و دوازدهم احادیث اثناعشر کتاب الکافی را از کتاب او برای کلینی نقل کرده است .
١٦. بصائر الدرجات (م ٢٩٠ ق)
مؤلف کتاب، محمد بن حسن صفار یکی از محدثین بزرگ و معروف شیعه در قرن سوم هجری است.[٣] او در ابتدا کتاب کوچکی در باره فضایل اهل بیت تألیف کرد. این کتاب به سرعت به واسطه شهرت مؤلف و اهمیت موضوع کتاب
[١] . ر.ک: کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ١، ص ٣.
[٢] . ر.ک: بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٧ .
[٣] . ر.ک: وسائل الشیعة، ج ٢٠، ص ٣٨ .