و الفقیه[١] و در روایت شیخ مفید در کتاب الارشاد این حدیث از جابر نقل شده است[٢] و در کتب دیگر هم نقل شده و به جای سه علی نام، چهار علی نام ضبط شده است.[٣]

٩. اطلاعات رجالی و راوی‌شناسی ما، از جهت آشنایی راوی با لغت و مقدار دقت و ضبط راوی و خوش‌خطی او و... از دیگر راه‌های کشف اختلالات احتمالی راه‌یافته در احادیث به شمار می‌رود. از همین رو، دیدگاه عالمان نسبت به راویانی همچون عمار ساباطی ‌ـ که از ضبط و لغت ضعیفی برخوردار بود ‌ـ با ابان بن تغلب ‌ـ که خود لغت‌دان و ادیب ماهری است ‌ـ متفاوت است.[٤]

نتیجه‌

١. برای کسی که در صدد فهم حدیث بر آمده، دقّت در یافتن و شناسایی موارد آسیب‌ها؛ مانند: تصحیف، نقل به معنا، تقطیع، تعارض و غیر آن، و قبل از آن توجه به عوامل آسیب‌زا ضروری است.

[١]. الارشاد، ج٢، ص٣٤٧.

[٢]. اعلام الوری، ص٣٩٠.

[٣]. الإنصاف فی النص علی الأئمه ٧، ص ٦٥ .

[٤]. الكافی، ج‌١، ص٥٣٢.