بر این اساس، می‌توان روایت تحف العقول را از «اصول متلقات» شمرد؛ زیرا نویسندة آن معاصر با صدوق بوده و آنچه که نقل می‌کند، مشهور بین علما بوده و حجیت دارد.

با توجه به مطالب فوق، پاسخ نویسنده به سه پرسش تحقیق چنین است:

١. شخصیت حرانی در بین متقدمین شناخته شده نیست و در بین متأخرین سخن محکمی در وثاقت وی وجود ندارد؛ اما قدحی هم در باره ایشان وجود ندارد. وی در بین معاصرین ممدوح است و برخی سوء برداشت‌ها نسبت به شخصیت وی نارواست.

٢. در بین متقدمین در باره اعتبار کتاب تحف العقول نیز سخن قابل اعتنایی وجود ندارد، اما مقدمه حرانی می‌تواند تا حدودی راهگشا باشد.

٣. از اموری چون اعتماد متأخرین و معاصرین بر کتاب تحف العقول، علو متن، و بویژه جایگاه روایت معایش العباد را می‌توان به عنوان معاضد اعتبار این کتاب دانست.

نتیجه

با توجه به مطالبی که گفته شد، به این نتیجه می‌رسیم که شخصیت حرانی و کتاب تحف العقول در آثار قدما، شناخته نیست، ولی علمای متآخر و معاصر شخصیت و کتاب او را ستوده‌اند. نسبت غلو توسط یک فرد نمی‌تواند به اعتماد او لطمه بزند؛ زیرا هیچ نشانه‌ای از شیوه‌های غالیان در محتوای کتاب وجود ندارد، بویژه آن‌که امر امامت در تحف العقول از جایگاه معتدل و استواری برخوردار است. اموری چون: ١. اهتمام حرانی به گِرد آوری احادیث اخلاقی و تربیتی با اعتراف به حذف آگاهانه اسناد به منظور اختصار و ایجاز؛