علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٠٢
تاریخی و نیز همچون اوصافی که از حیوانات دارند. و ... . اضافه بر این، جلوهگری روایت در این شرح به حدی است که میتوان این شرح را نوعی معجم موضوعی حدیثی پنداشت. در یک دستهبندی کلی به کارگیری روایات در این شرح به چند صورت است:[١]
الف: استفاده ازمجموعه روایات در ضمن شرح
نویسنده در مواضع متعددی ـ که مقاصد متنوعی همچون توضیح مضمون، تبیین بخشی از کلام یا واژه خاص، گسترش جوانب و... را به دنبال دارد ـ از مجموعه روایات بهره گرفته است؛ به عنوان نمونه، ذیل این کلام امام که فرمودهاند: «و شهیدک یوم الدّین»، پس از ذکر آیات مرتبط به مجموعه روایات منقول از ائمه معصوم در این موضوع میپردازد. شارح ذیل این فراز از کلام امام، شانزده روایت همراه با ذکر منبع روایات آورده و کوشیده طبق روایات به شرح این کلام بپردازد.[٢] موارد استفاده شارح از این گزاره بسیار است.[٣]
ب: استفاده از روایات معصومین به جای شرح عبارت امام:
در شرح این عبارات «یقول علی الألسنة ... و یثبت الأفئدة»، تنها پس از ذکر آیات مرتبط به روایاتی اشاره میکند که شرح این عبارت از امام باشد، مانند این روایت:
[١]. همان، ج ٤، ص ٢٩١ ـ ٢٩٢.
[٢] . همان، ج ٤، ص ٨٠ .
[٣] . همان، ج ٣، ص ١٦٢.