علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣١٥
شیعیان در تألیفات خود از ابن قتیبه نام برده و از وی روایت میكنند. اهل سنّت میپندارند كه وی عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری (م٢٧٦ق) مولّف و محدّث مشهور و ثقه أهل سنّت است؛ با این كه ابن قتیبه ـ كه شیعیان از وی نقل میكنند ـ رافضی و در عداد غالیان و گزافه گویان به شمار میآید[١].
حدیث پژوه معاصر، محمدباقر بهبودی، نویسنده معرفة الحدیث، از رهگذر این که فضل بن شاذان (م٢٦٠ق) را متولد پس از شهادت امام رضا قلمداد کرده، ابن قتیبه را ـ که راوی احادیث امام رضا با واسطه فضل است ـ با واژگان کاذب، مختلق، مزور و ملفّق، دستخوش جرح شدید قرار داده و در نتیجه، عدالت و ضبط را از وی سلب کرده است[٢]. پیش از وی، مؤلّف مدارک الأحکام و نویسنده معجم رجال الحدیث نیز بر آناند که ابن قتیبه توثیق خاصّ، بلکه مدح قابل اعتنا ندارد[٣].
[١]. از جمله: علاوه بر این که شخصی مانند علی بن حسن بن فضال ـ که در نقل و روایت دقیق و محتاط است ـ از او روایت کرده است. در بارۀ او و سایر بنیفضال روایت شده است که آنچه آنها روایت کردهاند، اخذ کنید (خاتمة المستدرک، ج ١، ص ٧٨).
[٢]. عوائد الایام، ص ٤٦٦.
[٣]. کتاب الطهارة، ج ٢، ص ٣٧٩.