٧‌. پیامبر اکرمˆ فرمود: بین دو نفخ صور چهل سال فاصله است و خدا در این چهل سال بارانی می‌باراند که (آدمیان) مانند رویش گیاه، از خاک زمین رشد می‌کنند و در انسان استخوانی هست به نام «عجب الذنب» که زمین آن را نمی‌خورد (و تجزیه و متلاشی نمی‌شود) و بدن انسان در قیامت دو باره از آن تشکیل می‌شود.[١]

٨‌ . ابن عباس و ابوهریره (از پیامبر اکرمˆ) نقل کرده‌اند: هنگامی که تمام مردم با نفخ صور اول مُردند، پیش از نفخ صور دوم، آسمان چهل روز، بارانی شبیه آب نطفۀ مردان می‌باراند و همان طور که مردم در شکم مادرانشان رشد می‌کنند و گیاه با آب می‌روید، اجساد مردگان هم به وسیلۀ این باران از قبرهای خود رشد می‌یابند و وقتی بدن‌هایشان کامل شد روح در آن دمیده می‌شود و سپس برای بار دوم در صور دمیده می‌شود و از قبرهای خود بیرون می‌آیند.[٢]

[١] . سورۀ عنکبوت آیۀ ١٩ و ٢٠ و نیز: سورة روم، آيه ٢٧ و سورۀ انبیا، آية ١٠٤.

[٢]. قرآن کریم در آیاتی چند، تعبیر زنده شدن مردگان از «قبر» را به کار می‌برد. واضح است که مراد از قبر در اینجا نه آن قبر عُرفی است که انسان پس از مرگ در آن دفن می‌شود؛ چرا که با نفخ صور اول، پوستۀ خاکی زمین و همۀ کوه‌ها و دریا‌ها و جنگل‌ها و... . بر روی آن متلاشی می‌گردد و دیگر اثری از آن قبر کوچکِ چند متری باقی نمی‌ماند و هر یک از ذرات خاک قبر، همراه با کوچک‌ترین اجزای پوسیدۀ جسم بشر و نیز بدن ذرّه‌ای او به گوشه‌ای از زمین پرتاب می‌شود، بلکه مراد از قبر همان مکانی در زیر خاک است که بدن او در قیامت در آن جا بازسازی و کامل می‌گردد و سپس خاکِ روی آن شکافته و بدن از آن خارج می‌شود. البته بعضی از احادیث، ورود روح به بدن مردگان را قبل از خروج از زمین و برخی دیگر، بعد از آن معرفی کرده‌اند. همچنین باید متذکر شویم که بر پایة متون وحیانیِ اسلامی، بر نحوۀ تشکیلِ ابدان اخروی و جمع و جذب مواد بر محور بدن ذرّه‌ای، قوانین مادی و معنویِ خاصی حاکم است که در مقالۀ محدودِ حاضر جای پرداختن به آن نیست. در واقع، از سویی چنین نیست که برای ساخته شدن بدن آخرتی، هرگونه ذرّات مادی، به نحو تصادفی و بی حساب و معیار به هم ضمیمه شوند، بلکه یکایک ذرّات سازندۀ بدن مومن و کافر ویژگی خاصی باید داشته باشند تا با بهشت و دوزخ سنخیت یابند. از سوی دیگر، بدن‌های ساخته شدۀ اخروی، تفاوت‌هایی با ابدان دنیوی دارند که از مهم‌ترین آنها شکل‌گیریِ ابدان آخرتی بر اساس صفات و خصلت‌های اخلاقی و معنوی و الهی است و از این روست که اندام و سیمای مؤمنان، جوان، زیبا و نورانی و پیکر و چهرۀ کافران، حیوان‌ْگونه، سیاه و ظلمانی است؛ تفاوت‌های دیگری نیز در کار است. به همین نكات كوتاه بسنده می‌كنم و از فضل الهی توفیق نوشتاری مستقل وكامل در این موضوع را می‌طلبم.