احمد به عنوان تدوين‌گر یکی از بزرگ‌ترین جوامع حدیثی اهل سنت، در دو جا از مسند خود مأثوری را از ابوموسی اشعری، یکی از صحابه شناخته شده رسول خداˆ، نقل می‌کند که آن حضرت امت خود را مرحومه خوانده‌اند که در آخرت بر آنها عذابی نیست و عذاب آنها تنها در دنیا به صورت قتل و زلزله و بلایاست.[١] این روایت از مرحومه بودن امت مسلمان مشهورترین نقل و طریق نقل روایت مزبور از رسول خداˆ است. همین روایت با اختلافاتی ناچیز در نقل، از دیگر صحابه نیز نقل شده است. از میان صحابه، در منابع اهل سنت، ابوهریره،[٢] ابن عمر،[٣] عبیدالله بن زیاد،[٤] معاذ بن جبل،[٥] ابومالک اشعری،[٦] و امیرالمؤمنین†[٧] چنین مأثوری را از رسول خداˆ نقل کرده‌اند. افزوده‌ای نیز در برخی از روایات مرحومه بودن امت مسلمان به چشم می‌خورد که مفهوم این حديث و دستاورد واقعی آن را برای مسلمانان تبیین

[١]. الکافی: ج٨، ص ٣٤٤: «[... فقال†:] فأقبل إلی إبلیس أبالستة و مردة أصحابه فقالوا: إن هذه أمة مرحومة و معصومة و مالک و لا لنا علیهم سبیل قد أعلموا إمامهم و مفزعهم بعد نبیهم».

[٢]. الاحتجاج، ج ١، ص ١٠٥: «[...] فأتاه ابا لسة و مردة اصحابه فقالوا: ان هذه امة مرحومة معصومة و ما لنا و لا لک علیهم من سبیل، علموا امامهم و مفزعهم بعد نبیهم ، فانطلق ابلیس كئیباً حزیناً».

[٣]. سدید الدین ابوالفضل شاذان بن جبرئیل بن اسماعیل قمی. شرح‌ حال كارآمدی از وی به دست ما نرسیده است. آنچه كه از منابع برمی‌آید، آن است كه باید او را از فقیهان پیرو شیخ طوسی دانست. درگذشت وی پس از سال ٥٣٩ق، بوده است (برای بررسی احوال و آثار او، ر.ک: مكاتب فقه امامی ایران: پس از شیخ طوسی تا پایگیری مكتب حله، ص ٢٥٠ـ٢٥٣).

[٤]. الفضائل، ص٩:«[...] و: بولایته صارت امتی مرحومة و بعد وفاتی صارت بالمخالفة له ملعونة [...]».

[٥]. روایات ملاحم و فتن به روایاتی اطلاق می‌شود که در باره حوادث و فتنه‌های آینده در امت اسلامی، بويژه آخرالزمان، از قول پیامبر یا ائمه معصومین: در منابع حدیثی وارد شده است.

[٦]. یعنی روایت سلیم و روایت كتاب شاذان.

[٧]. برای نمونه در تاریخ ابن عساكر، ج٤٧، ص٣٨٢؛ قصص الأنبیاء ابن كثیر، ج ٢، ص ٤١٨.