اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٣٠١ - مركب راهوار سير الى الله شب زنده دارى است
نماز شد , همه اين گره هاى بسته باز مى شود . وقتى صبح مى شود او باقرة [٧] العين و چشم روشن صبح مى كند .
پس معلوم مى شود گره هاى روز را نماز شب باز مى كند . امام حسن عسكرى سلام الله عليه فرمود : ان الوصول الى الله سفر لا يدرك الا بامتطاء [٨] الليل من لم يحسن ان يمنع لم يحسن ان يعطى [٩] سير الى الله و وصول به خداى سبحان يك مسافرتى است كه مركوب راهوار اين مسافرت , شب زنده دارى است . مسافر وسيله مى خواهد و وسيله نقليه لقاء الله و وصول الى الله و مركب راهوارى كه انسان را به لقاء الله مى رساند , شب زنده دارى است . شب زنده دارى براى كسى كه مشتاق لقاء حق باشد مركوب راهوارى است .
همين بيان را به صورت ديگر امام صادق از اميرالمؤمنين سلام الله عليهما نقل فرمود , كه : نبه بالتفكر قلبك و جاف عن النوم جنبك و اتق الله ربك [١٠] . با تفكر قلبت را متنبه و بيدار و آگاه كن و شب هم برخيز و تمام شب را بخواب نگذران , خيلى پهلو را به خواب مده و به رختخواب مسپار .
آن تفكر باطن همين عمل است , زيرا فكر كردن قلبت را بيدار مى كند و نمى گذارد قلب بخوابد . گاهى قلب مى خوابد و انسان چيزى نمى فهمد و درست درك نمى كند و تشخيص نمى دهد . در بيان حضرت امير سلام الله عليه آمده
( ٧ قرة) يعنى خنكى . اينكه مى گويند( قرير العين) نه يعنى چشم روشن بلكه يعنى چشمت خنك باد . انسان وقتى كه گريه مى كند و اشك مى ريزد اين اشكش دو قسم است اگر در اثر غم و اندوه اشك بريزد اشك سوزان و گرم دارد و اگر در اثر شوق و نشاط اشك بريزد اشك خنك و سرد است( . قرير) يعنى سرد( قرة ) يعنى سردى( . قرير العين) يعنى چشمش اشك شوق و نشاط بريزد . انسان وقتى دوستش از سفر دور آمده است مشتاقانه اشك مى ريزد اين اشك اشك شوق است و اشك سرد اگر خبر ناگوار به او برسد اشك مى ريزد اشك گرم و اگر خبر لذت بخش به او برسد مسرور مى شود اشك شوق مى ريزد اينكه مى گويند خدا چشمت را خنك كند يعنى به نشاط برسى و اشك شوق بريزى .
[٨]امتطاء يعنى مطيه و مركوب .
[٩]الانوار الالهيه , محدث قمى , ص ١٦١ .
[١٠]امالى , شيخ مفيد , مجلس ٢٣ , حديث ٤٢ , اصول كافى , ج ٢ , باب التفكر .