اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٠٥ - شيطان از جن است نه از ملائكه
الله لرجل من قلبين فى جوفه [١٨] . قلب يعنى همان لطيفه الهى و همان جان الهى و يك انسان دو قلب ندارد .
اگر هر انسانى يك قلب دارد و اگر به ما آموختند كه از خداى سبحان مسئلت كنيد كه در اين قلب جز محبت حق چيزى راه پيدا نكند : و قلبى بحبك متيما . اين تربيت , تربيت صديقين است . آنگاه چيزى در قلب غير از ياد حق نيست و اين قلب از هر چه غير حق است پرهيز مى كند و وارسته مى شود .
اين كه رسول خدا عليه آلاف التحية و الثناء در جواب اميرالمؤمنين فرمود( بهترين اعمال ماه مبارك رمضان ورع است) , هر كسى به اندازه خود از اين ورع استفاده مى كند . اهل توبه به يك اندازه , اهل صلاح به يك اندازه , اهل تقوى به يك اندازه , صديقين هم به اندازه خودشان .
بعد از اينكه اين سؤال و جواب تمام شد اميرالمؤمنين مى فرمايد كه رسول خدا گريه كرد : ثم بكى , فقلت : ما يبكيك يا رسول الله ؟ فقال : ابكى ما يستحل منك فى هذا الشهر , كانى بك و انت تصلى لربك و قد انبعث اشقى الاولين و الاخرين . شقيق عاقر ناقة ثمود تضربك ضربة على قرنك تحتضب منها لحيتك [١٩] . عرض كردم چرا گريه مى كنيد . فرمود : آن حادثه اى كه بر تو وارد مى شود و تو را مستحق آن حادثه مى دانند و براى تو آن حادثه را حلال مى شمارند , آن معنى مرا گريان كرد . نه تنها بر تو حادثه وارد مى شود بلكه نسبت به تو روا مى دارند . گويا اينكه من تو را با اين وضع مى بينم كه تو در حال نماز هستى آن انسانى كه از همه انسان ها شقى تر است در اولين و آخرين مردى به شقاوت او نيامده او برمى خيزد و با خون سرت محاسنت را رنگين مى كند . كسى به شقاوت ابن ملجم نيامده چون شهيدى چون على بن ابيطالب نيامده . اينكه ابن ملجم اشقى الاولين و الاخرين است تنها نه براى آن است كه با شمشير او امامى شهيد شد , چون هر كس امام را شهيد كنيد يقينا اهل جهنم است و هر كسى امام معصوم را بكشد , يقينا اهل
[١٨]سوره احزاب آيه ٤ .
[١٩]خطبه شعبانيه , اربعين , شيخ بهائى , حديث ٩ .