اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٧٠ - در قيامت اعمال انسان را با يك واحد مخصوص مى سنجند
آمده است , يعنى در آن روز اعمال و عقائد و اخلاق مردم را با حق مى سنجند . حق در يك طرف و اعمال در طرف ديگر . حق وزن است , عقائد و اخلاق و اعمال موزون . اگر كسى خواست نان را بسنجد سنگ در يك طرف ترازو و نان در طرف ديگر ترازو گذاشته مى شود . سنگ بنام وزن است و نان موزون است . در قيامت اعمال انسان ها را با وزن حقيقت مى سنجند . آنجا حقائق و اعمال را با سنگ و متر و رقم نمى سنجند , مثل گردو نيست كه با عدد شماره كنند , و يا مثل نان و گوشت نيست كه با سنگ وزن كنند . اعمال را با حق مى سنجند كه مشخص شود چه عملى حق داشت و چه عملى از حق بى بهره بود , لذا در قرآن كريم وقتى سخن از توزين اعمال مطرح است مى فرمايد : آنان كه اعمالشان سنگين است . اهل سعادتند و آنان كه اعمالشان سبك است , از سعادت محروم اند . يعنى اين واحد را كه حق است عده اى دارند و عده اى ندارند .
در بيانات اميرالمؤمنين سلام الله عليه آمده است , چه اين كه در بيان رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم رسيده است كه حضرتش فرمود : زنوا قبل ان توزنوا [٢] . قبل از اين كه شما را وزن كنند خودتان را وزن كنيد .
روزى فرا مى رسد كه انسانها را وزن مى كنند كه كدام انسان سبك و كدام انسان سنگين است . گاهى انسان بدن خود را مى كشد كه چند كيلو است , اين بار زائد را موجودات ديگر هم دارند . كمال انسان به عقل و معارف عقلى او است , خود را با يك ميزانى كه خداى سبحان نازل فرموده است , بسنجيد . حضرت رسول ( ص ) فرمود قبل از اين كه شما را بكشند خود را وزن كنيد , ببينيد سبك هستيد يا سنگين . با ميزان قرآن كريم و با وزنى كه حق است تشخيص اين كار كه انسان بفهمد روى حقيقت كار مى كند يا خير , خيلى دشوار نيست .
در اين خطبه حضرت رسول ( ص ) فرمود در ماه مبارك رمضان هر كس بيشتر بر من صلوات بفرستد خدا ترازوى او را سنگين مى كند . صلواتى را كه ما مى فرستيم از
[٢]قال على عليه السلام : زنوا انفسكم من قبل ان توزنوا و حاسبوها من قبل ان تحاسبوا و تنفسوا قبل ضيق الخناق و انقادوا قبل عنف السياق . نهج البلاغه , خطبه ٩٠ .