اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٥٨ - عبادت نردبان است به آسمان برود يا چاه

وارق [٦] . نه يعنى در قيامت قرائت بكن و بالا برو . اولا هم در دنيا به ما مى گويند بخوان و بالا برو و به اين حد اكتفاء نكن چه آيات قرآن خزائن الهى است , بخوانيد و بالا برويد و هر درجه اى كه گرفتيد پله اى باشد كه شما را بالاتر ببرد و شما را متحرك كند نه همانجا بايستيد و ثانيا در قيامت هم به اينها گفته مى شود اين درجاتى كه مى بينيد محصول كارهاى دنيائى شما است . ظهور كارهاى دنيا در قيامت به اين است كه هر چه در اين جا خوانديد در قيامت بصورت ترقى نصيب شما مى شود .

بنابر اين عبادت نردبان است . گاهى انسان اين نردبان را مى گيرد به درون چاه مى رود , مثل يك كسى كه منافقانه يا رياكارانه عبادت مى كند , عبادت مى كند تا ديگران او را ببينند و پيش ديگران عزيز باشد , اين شخص نردبان را گرفته و بطرف چاه مى رود . اين نردبان را وقتى شما بدست يك مغنى و چاه كن بدهيد كه كارش چاه كندن است , به چاه مى رود , و وقتى به يك مهندس برق بدهيد , بطرف بالا مى رود , پس بستگى دارد كه اين نردبان را بدست چه كسى بدهيد .

منافقين عبادت را انجام مى دهند كه پائين بروند و مؤمنين عبادت را انجام مى دهند كه بالا بروند . براى مؤمنين اين نقش را دارد كه ( واعبد ربك حتى ياتيك اليقين) براى منافقين اين نقش را دارد كه ( فهم فى ريبهم يتردون) .

اين نردبان هر چه پله هايش بيشتر باشد يك مغنى چاه كن به عمق چاه بيشتر فرو مى رود و يك منافق هر چه بيشتر عبادت كند , چون ابن ملجم در مى آيد مى شود : اشقى الاولين و الاخرين . و از آن طرف هر چه درجات ايمان بيشتر باشد , مى رسد به جائى كه به جز خدا نبيند . اين باطن عبادت است . باطن عبادت با