اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢١٢ - چيزى در قيامت بدتر از رسوائى شرك نيست
با عرش خدا در ارتباط است .
كسى از امام صادق سلام الله عليه سؤال كرد چرا كعبه را كعبه ناميدند , فرمود : چون كعبه چهار ديوار دارد به او كعبه مى گويند . عرض كرد : چرا چهار ديوار دارد . فرمود : چون بيت المعمور كه در آسمانها هست چهار ديوار دارد . عرض كرد : چرا بيت المعمور چهار ديوار دارد . فرمود : براى آن كه عرش خدا چهار ضلع دارد . عرض كرد چرا عرش خدا چهار ضلع دارد . فرمود : براى اين كه كلمات توحيدى خدا چهار تا است : سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اكبر . اسماى حسناى حق به اين چهار كلمه توحيد و تحميد و تهليل و تكبير برمى گردد [٥] . به وحدانيت خدا , به بزرگداشت خدا , به مجد و كبريائى خدا , به منزه بودن آن سبوح قدوس , انسان در اين كلمات خدا را مى ستايد . يك انسان مكه مى رود براى اينكه اين چهار ديوارى را زيارت كند , او ظاهر حج را ديده است , كسى به مكه مى رود و معرفتش تا بيت المعمور است , كسى به مكه مى رود , معرفتش تا عرش خدا است , كسى به مكه مى رود و به اين كلمات تامات عارف شده است , اين سر حج است . اينطور نيست كه هر كسى دور كعبه بگردد , باطن اين معنا را هم بيابد و برگردد . جواب امام سلام الله عليه اين بود كه اين كعبه را , بيت معمور را , عرش را , بر اساس توحيد و تحميد و تكبير و تنزيه حق ساختند .
چيزى در قيامت بدتر از رسوائى شرك نيست . ما اگر از اين آبروريزى نجات پيدا كرديم , اميد نجات هست . بسيارى از ما در درونمان شرك ذخيره و خزيده شده و راهى براى تشخيص آن نداريم , چه رسد به معالجه اش . ما همواره در كارها به غير خدا متكى هستيم , بعد هم يك عبادتى را بعنوان عادت داريم . آيا شد ما در كارها چشم طمع به غير خدا ندوزيم ؟ به خود يا كار خود تكيه نكنيم ؟ چرا در اواخر سوره مباركه يوسف اين چنين آمده است : و ما يؤمن اكثر هم بالله الا و هم مشركون [٦] . اكثر اين مؤمنين مشرك اند . در ذيل اين آيه مباركه از امام
[٥]علل الشرايع , شيخ صدوق , باب ١٣٨ , حديث ٢ , ص ٣٩٨ .
[٦]تفسير الميزان , ج ١١ , ص ٣٠٩ به نقل از تفسير العياشى .