اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٧٣ - نظر غير از رويت است
آلهتكم]( [٣] او را بسوزانيد و بت هاى خودتان را حفظ كنيد و يارى دهيد , و به احدى تكيه نكرد و پناه نبرد و يك تنه عليه بت و بت پرستى قيام كرد , چون اهل يقين بود . وقتى خدا ابراهيم خليل را مى ستايد مى فرمايد : ([ و كذلك نرى ابراهيم ملكوت السموات و الارض و ليكون من الموقنين [٤] . ما باطن عالم و درون جهان را نشان ابراهيم خليل مى دهيم تا اين كه به مقام شامخ يقين برسد . اين رؤيت ملكوت منافعى دارد كه يكى از آن منافع برجسته يقين پيدا كردن است . اگر ابراهيم خليل به درون عالم راه پيدا كرد , خداى سبحان ما را تشويق مى كند كه شما هم به درون جهان راه پيدا كنيد . او دعوت مى كند كه ما درون عالم را ببينيم . اين چنين نيست كه هر كسى را به درون عالم راه بدهند . مثلا وقتى وارد كتابخانه هاى عمومى مى شويد كتابهاى در دسترس همه را به شما نشان مى دهند اما آن كتابهاى خطى و نسخه هاى منحصر بفرد را كه نشان همه نمى دهند . كليد آن گنجينه ها را كه در اختيار همه قرار نمى دهند . خداى سبحان فرمود عالم آفرينش ملكوتى دارد , باطنى دارد , گنجينه اى دارد , اين باطن و گنجينه كتاب تكوين را ابراهيم خليل ديد و ما نشانش داديم , شما هم نگاه كنيد بلكه ببينيد .
در جاى ديگر ما را هم تشويق مى كند و مى فرمايد : او لم ينظروا فى ملكوت السموات و الارض [٥] . چرا اينها فقط به عالم ملك بسنده كرده اند و به يك سلسله دستورات ظاهرى و خشك اكتفاء مى كنند . چرا در باطن عالم نظر نمى كنند ؟ چرا جان عالم را نمى بينند ؟ چرا اين گنجينه را باز نمى كنند و نسخه هاى خطى و مادر و اصيل را مطالعه نمى كنند ؟ ( او لم ينظروا) لسانش لسان تشويق است . نظر غير از رؤيت است و نگاه غير از ديدن است , ولى زمينه ديدن است . گاهى انسان نگاه مى كند و نمى بيند و گاهى هم نگاه مى كند و
[٣]سوره انبياء آيه ٦٨ . داستان ابراهيم خليل الرحمن , تفسير الميزان , ج ٧ , ص ٢٢٥ به بعد .
[٤]سوره انعام آيه ٧٥ .
[٥]سوره اعراف آيه ١٨٥ .