اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٨ - جبهه رفتن هم رازى دارد
كارهاى نازل و پست و فرومايه را دوست ندارد . انسان تلاشش اين نباشد كه در قيامت به جهنم نرود , و براى اين هم عبادت نكند كه نسوزد : تلك عبادة العبيد [٧] . به ما گفته اند آن همتهاى بلند را در خود احيا كنيد , به ما گفته اند آن معالى امور را از خدا مسئلت كنيد .
اين حديث را كه حسين بن على سلام الله عليه نقل كرد خود نيز با سيرت عمليش به ما آموخت كه چگونه انسان به مقام بلند نائل مى شود , چگونه امت , امت عاليه مى شود , چگونه ملتى بلند همت مى شود . وقتى به حضرتش گفتند يمن آشوب است , حجاز آشوب است , عراق آشوب است , و بسيارى از مناطق در آشوب بسر مى برد فرمود : لو لم يكن فى الدنيا ملجا و لا مأوى لما بايعت يزيد بن معاويه [٨] . فرمود شما كه مى گوييد اين سرزمينها در خاورميانه آشوب است اگر همه دنيا نا امن باشد من اهل تسليم و بيعت نيستم . اين را از آن حديث آموخت . آن حديث بلند رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم فرزندى اين چنين تربيت كرد . فرمود : به من نگوئيد حجاز و عراق نا امن است , نگوييد كوفه و بصره آشوب است , اگر سراسر دنيا نا امن باشد و همه عليه من به مبارزه برخيزند من دست از قيام بر نمى دارم , روح اين است .
آنگاه اگر كسى شاگرد اين مكتب شد ديگر سخن از اين مطلب نمى كند كه خليج ناامن شد , تنگه هرمز نا امن شد , سخن از آن است كه چگونه فداكارى كنيم . در مكتب امامت ترس , ترسانده شده است , يعنى اصلا ترس حق ندارد پيش اولياء الهى خودنمايى كند . اگر براى كسى ثابت شد كه انسان يك موجود ابدى است , اگر براى انسان ثابت شد كه مى تواند به مقام بالاتر نائل شود , تمام كوشش و تلاش خود را در اين راه صرف مى كند كه چگونه به آن مقام برسد . سخن اين نيست كه ما يك مقدار آب و خاك را حفظ كنيم و يا سخن اين نيست كه جهنم نرويم . اگر دستورات دينى ما هر كدام يك روحى دارند و يك بدن , در تمام موارد از طهارت گرفته تا تولى و تبرى اين
[٧]قال على عليه السلام : ان قوما عبدوا الله رغبة فتلك عبادة التجار و ان قوما عبدوا الله رهبة فتلك عبادة العبيد و ان قوما عبدوا الله شكرا فتلك عبادة الاحرار . نهج البلاغه , حكمت ٢٣٧ .
[٨]عبارت در پاسخ محمد بن حنفيه است . مقتل , عوالم , ص ٥٤ , مقتل , خوارزمى , ج ١ ص ١٨٨ .