اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٨١ - تفسير ورع از ديدگاه امام سجاد ( ع )
پليدى است . انسان يا باغ است يا چاه . چه جور مى شود كه انسان در چاه زندگى كند و از بوى چاه تنفر نكند و از بوى چاه باخبر نباشد . اگر كسى به ملكوت رسيده باشد بوى بد و خوب ديگران هم به مشام او مى رسد , مؤمن را از منافق باز مى شناسد .
عده اى در پاى منبر اميرالمؤمنين على بن ابيطالب عليه افضل صلوات المصلين نشسته بودند . بعضى از جاسوسان اموى آمدند و خبر دادند . كسى گفت خالد بن عرفته مرد . حضرت اعتناء نكردند . عده اى قبول كردند كه خالد مرد , حضرت اعتناء نكردند و به سخنانشان ادامه دادند . بار ديگر گفتند يا على مى گويند خالد مرد , حضرت اعتناء نكردند . بار سوم گزارش دادند , حضرت اعتناء نكردند . عرض كردند يا اميرالمؤمنين اين خبر رسمى شد , فرمود : نه , او نمرده است , او هنوز شورش و بلوائى دارد . او به تحريك حكومتهاى طاغى عليه من مى شورد و از اين درب مسجد وارد مى شود . آنگاه به كسى كه پاى منبر حضرت بود اشاره كردند و فرمودند : پرچم او هم بدست همين شخص است كه عليه حق قيام مى كند , او هنوز نمرده است [٢٣] . اين قضيه بعدها واقع شد و اين علم غيب على بن ابيطالب سلام الله عليه بود , آشنائى به اسرار درونى كسى بود كه پاى سخنان حضرت نشسته بود . حضرت فرمودند وقتى آن شورش شروع مى شود پرچم را بدست همين فرد مى دهند . اين مثل آن فرشته ايست كه درون افراد را مى بيند كه درون چه كسى باغ و درون چه فردى چاه است . پس ما يا مشغول كندن چاه هستيم و يا مشغول آبيارى گل : و اما من كان من المقربين فروح و ريحان و جنة نعيم [٢٤] . خود آن شخص گذشته از ( جنات تجرى من تحتها الانهار) [٢٥] كه به انتظار او است , مى شود ( روح و ريحان) . يك وقت انسان مى بيند پرده كنار رفت و پيش همه رسوا شد . اين كه مى گويند بوى عالم بى عمل ديگران را اذيت و آزار مى دهد , چون بدتر از ديگران است . چرا جهنمى ها از بوى عالم در زحمتند ؟ چون او يك
[٢٣]به سفينة البحار , ماده( خلد) و( حبب) مراجعه شود .
[٢٤]سوره واقعه آيه ٨٩ .
[٢٥]سوره بقره آيه ٢٥ .