اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٢٥ - وصيت على بن ابيطالب لحظه وداع

كارى كه بايد به خدا نسبت دهند به غير خدا نسبت مى دادند . بجاى اين كه خدا را عبادت كنند , بت ها را عبادت مى كردند , نه اين كه مقدارى خدا و مقدارى بت ها را عبادت مى كردند . بعنوان شرك در پرستش معتقد بودند يك مبدء جهان را آفريد كه خداوند است و مبدء ديگر جهان را اداره مى كند . وصيت توحيدى آنست كه نه كار را به خودت واگذار كن نه به غير خودت , كار را تنها از آن خدا بدان و بدانيد كه تنها خداوند است كه عالم را تدبير مى كند . هيچ نعمتى بالاتر از نعمت توحيد نيست و هيچ گناهى هم بدتر از شرك نيست : ان الشرك لظلم عظيم [٦] . آيا رواست كه انسان در تمام حالات هستى است در كنار سفره خداى واحد بنشيند و غير خدا را بعنوان رب , مبدء اثر بداند , اين شرك , رسوائى دو جهان را در بر دارد .

و محمد صلى الله عليه و آله و سلم فلا تضيعوا سنته . بعد از توحيد رسالت پيامبر را حفظ كنيد و به وحى و نبوت پيامبر احترام بگذاريد . سنت پيامبر را ضايع نكنيد . اخلاق و آداب پيامبر را محترم بشماريد . چيزى كه از پيامبر نقل شده است او را گرامى بداريد . دينش را ضايع نكنيد .

بعد از آنكه راجع به اصل توحيد و اصل نبوت و دين خدا سفارش كرد , آنگاه تاكيد فرمود : اقيموا هذين العمودين و اوقدوا هذين المصباحين . اين دو ستون را بپا بداريد : يكى توحيد , يكى نبوت . اين دو چراغ را هميشه روشن نگاه بداريد , كارى نكنيد كه اين دو چراغ خاموش بشود . چراغ توحيد و چراغ وحى . معاد به مبدء باز مى گردد , چون انسان در معاد به حضور خدائى مى رسد كه از آن خدا نشات گرفت . اگر اين دو چراغ را روشن نگاه داشتيد عقل و شرع شما را مذمت نمى كنند و اگر اين دو چراغ را خاموش نگاه داشتيد , هم عقل و هم شرع شما را مذمت مى كنند . انا بالامس صاحبكم و اليوم عبرة لكم و غدا مفارقكم . من ديروز مصاحب شما و در بين شما بودم و شما هم با من بوديد , مانند شما بودم , قبل از ضربت