اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٥٩ - مرگ در حقيقت همان مرگ روح است
نزديك بود جان از بدنشان مفارقت كند .
اين كه حضرت فرمودند اگر همه مردم بين مشرق و مغرب عالم بميرند و كسى روى زمين نباشد و من تنها باشم اگر قرآن با من باشد من احساس وحشت نمى كنم , به چه معنا است ؟ يك وقت انسان از تنهائى خسته مى شود چون مونس ندارد لذا از تنهائى خسته مى شود , يك وقت منظور از اين كه همه مردم عالم بميرند يعنى همه كافر بشوند , كه مرگ حقيقى او است , امام سجاد مى فرمايد ما احساس وحشت نمى كنيم .
مرگ در حقيقت همان مرگ روح است . وقتى انسان كافر مى شود مرده است از نظر قرآن كريم كسانى زنده اند كه دين خدا را قبول كنند . لينذر من كان حيا و يحق القول على الكافرين [٩] . يك وقت هم كفر زمين را گرفته بود , خداى سبحان به رسولش فرمود به اينكه اگر احدى تو را يارى نكرد , تو تنها قيام بكن : لا تكلف الا نفسك و حرص المؤمنين [١٠] . اگر كسى در جبهه حاضر نشد و در جنگ نابرابر با كفر جهانى تنها شدى اينطور نباشد كه بگوئى من تنها هستم . تو اگر تنها هم ماندى مبارزه كن چون متكلمى كه كلامش قرآن است , با تو است . چه كسى شيرين گوتر از خدا . الان هم خداوند با انسان سخن مى گويد . چرا ؟ چون جزء آداب تلاوت قرآن اين است كه وقتى به جمله( يا ايها الذين آمنوا ) رسيديم بگوئيم : لبيك . معلوم مى شود خطاب فعلى است , الان هم خطاب با ما است . انسان لبيك را به يك منادى مى گويد . اگر كسى ندا داد و انسان را خواست , انسان مى گويد : لبيك . معلوم مى شود الان هم( يا ايها الذين آمنوا ) كلام الله است . الان هم خدا در اين كلام ظهور مى كند كه اگر به رسولش فرمود ( : و ان احد من المشركين استجارك فاجره حتى يسمع كلام الله ) [١١] , نشان مى دهد كه آنچه كه
[٩]سوره يس آيه ٧٠ .
[١٠]سوره انفال آيه ٦٥ .
[١١]سوره توبه آيه ٦ .