اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٤٠ - مهم ترين راز عبادت طهارت ضمير است
وقتى قرآن كريم سخن از نماز به ميان مى آورد , مى فرمايد نماز بخوانيد تا ياد مرا زنده كنيد : اقم الصلوة لذكرى [٣] . كه من در ياد شما به وسيله نماز ظهور كنم , و اگر ياد خدا به وسيله نماز ظهور كرد آن قلب مطمئن است .
و از طرفى ياد خدا دلها را مطمئن مى كند : الا بذكر الله تطمئن القلوب [٤] . پس دل انسان نمازگزار مطمئن است , چيزى او را نمى هراساند , هرگز از غير خدا نمى ترسد , هيچ دشمنى چه از درون و چه از بيرون نمى تواند او را بهراساند , زيرا اهل نماز اهل ياد حق هستند و ياد حق عامل طمأنينه است . اگر كسى مطمئن شد ديگر هراسناك نيست , از هيچ عالمى نمى ترسد .
پس هر دستورى كه خداى سبحان چه دستور عبادى و چه دستور مالى كه خود عبادى است معين مى كند رازش را همان طهارت ضمير ذكر مى كند . مى فرمايد آن مسجدى كه بر اساس تقوى بنيانگذارى شده است شايسته است كه در آن نماز اقامه كنيد و در آن قيام كنيد , و در اين مسجد مردانى هستند كه مى خواهند طاهر شوند و طهارت را دوست دارند . طهارت نه به عنوان يك تكليف بلكه به عنوان يك محبوب براى آنها مطرح است . طهارت ضمير را دوست دارند , مى خواهند پاك باشند و خدا طاهرين را دوست دارد : لمسجد اسس على التقوى من اول يوم احق ان تقوم فيه فيه رجال يحبون ان يتطهروا و الله يحب المطهرين [٥] . اينها محبند كه طاهر باشند و خدا طاهرين را دوست دارد . پس اينها اگر كوشيدند و به طهارت رسيدند محبوب خدا مى شوند . اگر محبوب خدا شدند چيزى از جهان در برابرشان به مخالفت بر نمى خيزد , زيرا سراسر عالم مطيع خداست و خداى سبحان سراسر عالم را در اختيار محبوبش قرار مى دهد . ممكن نيست انسانى محبوب خدا شود و نظام آفرينش از او اطاعت نكند . چون كسى كه محبوب خدا شد خواسته اى جز خواسته خداوند ندارد , و اگر خواسته اى جز خواسته خدا نداشت , سراسر عالم
[٣]سوره طه آيه ١٤ .
[٤]سوره رعد آيه ٢٨ .
[٥]سوره توبه آيه ١٠٨ .