اسرار عبادات - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٠٣ - شيطان از جن است نه از ملائكه
خداى سبحان شيطان را مانند كلب معلم بر آنها مسلط كرد . اين سگ تربيت شده در ماه مبارك رمضان بسته است , عملا كارى نكنيد كه او باز بشود . او فقط از دور پارس مى كند , شما كنارش نرويد , با دست خود زنجير او را باز نكنيد , كارى نكنيد كه خداى سبحان او را بر شما مسلط كند .
در اينجا سؤالى كه مطرح هست اين كه اگر ملائكه گناه نمى كنند پس شيطان چگونه گناه كرد ؟ شيطان جزء جن است و در بين فرشتگان بود ولى فرشته نبود . قرآن كريم وقتى جريان شيطان را مطرح مى كند مى فرمايد( : و كان من الجن ففسق عن امر ربه) [١٥] . شيطان در بين ملائكه بود , نه ملك بود , خود از جن بود و گفت مرا از آتش خلق كردى خدا هم او را تكذيب نكرد , و اصل اينكه جن از آتش خلق شده در قرآن كريم مورد تائيد هست .
جن جمع اوجنه است , نه اجنه . اجنه بمعناى جن ها نيست بلكه به معناى جنين ها است : و اذ انتم اجنه فى بطون امهاتكم [١٦] . يعنى شما جنين هائى بوديد در شكم مادرانتان . شيطان از جن بود نه از فرشتگان . فرشته معصيت نمى كند و جن است كه گاهى اطاعت دارد و گاهى عصيان , لذا فرمود : والشياطين مغلولة فاسئلوا ربكم ان لا يسلطها عليكم . از خدا مسئلت كنيد كه شيطان را بر شما مسلط نكند . اگر خدا بخواهد شيطان را مسلط كند بوسيله ابزار درونى و خاطرات نفسانى ما بر ما مسلط مى كند , اين قواى نفسانى ما ابزار دست شيطان قرار مى گيرد . وقتى سخن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به اين جا رسيد : قال اميرالمؤمنين عليه السلام فقمت و قلت : يا رسول الله ( ص ) ! ما افضل الاعمال فى هذا الشهر [١٧] . از اول خطبه تا به اين جا راوى خطبه اميرالمؤمنين سلام الله عليه است . حضرت همه اين معارف و اخبار را كه شنيدند فرمود من در بين مردم برخاستم از پيامبر سؤال كردم([ بهترين
[١٥]سوره كهف آيه ٥٠ .
[١٦]سوره نجم آيه ٣٢ .
[١٧]خطبه شعبانيه , اربعين , شيخ بهائى , حديث ٩ .