معنى آن است كه،ايشان را بر ما دست مده كه پس گمان برند كه ايشان بهتر از مااند،مفتون ما شوند،ما فتنۀ ايشان باشيم.عطيّه گفت:لا تسلّطهم علينا،ايشان را بر ما مسلّط مگردان كه گمان برند كه آن ظفرى و فتحى است بر ما مفتون شوند.

مجاهد گفت:ايشان را از ما و عذاب ما تمكين مكن و ما را به گناه ما يعلم ايشان عذاب مكن.

آنگه گويند:اگر اينان برحق بودندى،ايشان را عذاب نكردندى،و به رحمت و فضل خود ما را از اين كافران برهان.

وَ أَوْحَيْنٰا إِلىٰ مُوسىٰ وَ أَخِيهِ ،آنگه حق‌تعالى حكايت كرد آن وحى را كه بر موسى و هارون كرد و[آنچه] [٤]ايشان را فرمود،گفت:وحى كرديم به موسى و برادرش [٥]هارون كه براى قوم خود در مصر خانه بسازى،يقال:تبوّأت المنزل و بوّأته،اى اتّخذته منزلا.و اصل آن [٦]رجوع باشد،من باء اذا رجع.مبوّء و مبوّأ [٧]، منزل باشد كه رجوع مرد با آن بود.و بعضى اهل لغت فرقى كردند،گفتند:

تبوّأ المنزل لنفسه و بوّأ[لغير]ه [٨]،و قيل:بوّأته المنزل لغيره فتبوّأ. وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً ، بيشتر مفسّران گفتند:سبب آن بود كه،خداى تعالى بنى اسرايل را فرمود كه:جز در مسجدها نماز نكنند،و مسجد نمازگاه ايشان بود،چون فرعون مسلّط شد بفرمود تا مسجدها و عبادتگاههاى ايشان خراب كردند و ايشان را منع كرد[ند] [٩]از نماز در مساجد.حق‌تعالى گفت:اكنون رخصت است شما را كه در خانه‌ها نماز كنى.

وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً ،خانه‌ها قبله سازى،يعنى مصلّى و نمازگاه،اين قول عبد اللّه عبّاس است و ابراهيم و ربيع و ابن زيد و ابو مالك و عكرمه.مجاهد گفت:ايشان در

[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز مل و مج:مكنى.

[٢] .اساس:ابو مجاز،به قياس با نسخۀ مج،تصحيح شد،آو،آج،بم،آز:ابو محلى،مل:ابو مخلن.

[٣] .همۀ نسخه بدلها،بجز مل و مج:ابو ضحى.

[٤] .اساس:ندارد،به قياس با نسخۀ آو،و ديگر نسخه بدلها،افزوده شد.

[٥] .اساس:بر او و برادرش،به قياس با نسخۀ آو،و ديگر نسخۀ بدلها،«براوو»حذف شد.

[٦] .آج،مج،لب،آز:از.

[٧] .اساس:مبوّ،به قياس با نسخۀ مل،تصحيح شد.

[٨] .اساس:ندارد،به قياس با نسخۀ آج،افزوده شد.

[٩] .اساس:ندارد،از آو،افزوده شد.