بعضى دگر گفتند:براى آن آورد تا«اذا»بر جزا مسلّط شود تشبيها باذ ما و حيثما،و از اين جا در جواب او[«فا»بازآمد،في قوله:فمنهم] [٥].و ضمير راجع است با منافقان در قول حسن و زجّاج.حق‌تعالى گفت چون سورتى انزال كنند و از آسمان به زمين فرستند،[از منافقان كس] [٦]باشد كه گويد بعضى بعضى را گويد:ايّكم زادته هذه ايمانا،اين سورت كه را ايمان بيفزود،بر سبيل تهكّم و سخريّت.[يعنى ما را به نزول اين سورت] [٧]هيچ ايمان نيفزود.حق‌تعالى جواب داد ايشان را و گفت:امّا مؤمنان را اين سورت ايمان بيفزود،و ايشان به نزول اين[سورت شادند [٨]،و حقيقت] [٩]آن است كه:ايشان عند نزول سورت ايمان نيفزايند،و لكن چون اين زيادت عند نزول سورت بود،آن را به سورت اضافت[كرد.ضحّاك گفت:از عبد اللّه] [١٠]عبّاس:مراد به سورت،سورتى است محكم كه در او احكام و حلال [١١]و حرام باشد.

وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ،و اما[آنان كه در دل ايشان بيمارى باشد [١٢]][١٢٥-پ]يعنى شكّ و نفاق سورت ايشان را رجس باز به رجس [١٣]فزايد،يعنى كفر با سر كفر،يعنى ايشان عند نزول سورت كفر بيفزايند و حوالت با سورت هم از اين طريق است كه گفته شد،و مثله

قوله-عليه السّلام: كفى بالسّلامة داء، تو را درد تندرستى بس است،يعنى تندرستى درد است براى آن‌كه درد عند آن حاصل آيد و سلامت ادا به درد كند،و قال الشّاعر:

ارى بصري قد رابني بعد صحّة و حسبك داء ان تصحّ و تسلما

[١] .كذا در اساس،او،اج،بم،لب:موجود را على.

(١٢-١٠-٩-٧-٦-٥-٤-٢)) .اساس:بريدگى دارد،به قياس با نسخۀ آو،افزوده شد.