روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٥ - ترجمه

محتمل بود [١].يكى مصدر را [٢]لا من لفظه [٣]،و هو قوله: اِشْتَرىٰ ،لأنّ فيه[معنى] [٤]الوعد،كانّه[قال:] [٥]اشترى وعدا كما يقال:اعجبنى الشىء حبّا شديدا.و ديگر آن‌كه ،«وعد»در كلام مقدر باشد،اى وعد ذلك وعدا واجبا عليه الوفاء به،و از دو وجه وفا كردن بدو واجب است:يكى آن‌كه [٦]جزاست بر عمل و ثواب بر جهاد،و اين واجب است.و دگر [٧]انجاز وعد است و خلف وعد [٨]قبيح باشد،و اين مشتمل بود ثواب و عوض را،ثواب بر يقتلون،و عوض بر يقتلون. فِي التَّوْرٰاةِ وَ الْإِنْجِيلِ وَ الْقُرْآنِ .

زجّاج گفت:آيت دليل مى‌كند بر آنكه جهاد واجب بوده است بر قوم موسى و عيسى چنان كه بر امت محمد-صلى اللّه عليه و آله و عليهم. فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ ، شادمانه باشيد [٩]به بيعى كه كردى كه در[او] [١٠]همه سود است و هيچ زيان نيست.و لفظ بيع و شرى در آيت مجاز است و تشبيه،يعنى حق‌تعالى در اين آيات با شما آن مى‌كند كه معامل [١١]كند با معامل،ازآن‌كه چيزى بستاند و چيزى بدهد،و مثله قوله:

مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضاً حَسَناً [١٢] ...،چون صورت قرض دارد آنچه مى‌ستاند تا بيشتر و بهتر و نيكوتر باز جاى دهد،آن را قرض خواند. وَ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ،آن فلاح و ظفر [١٣]بزرگوار است كه چيزى در مقابلۀ آن نيوفتد [١٤].

آنگه وصف كرد اين مؤمنان را كه اين مبايعت مى‌كنند،گفت: اَلتّٰائِبُونَ ،و رفع او بر خبر مبتداى محذوف است،و التّقدير:هم التّائبون،ايشان توبه‌كارانند و با درگاه من آيندگانند و با طاعت رجوع‌كنندگان.و وجهى ديگر در رفع او آن است كه:مبتدا باشد و خبرش به آخر مقدّر،و هو قوله: لَهُمُ الْجَنَّةَ .و وجه سوم [١٥]آن است كه:روا بود كه رفع او بر فاعليّت بود بدل ضمير فاعل آن في قوله: يُقٰاتِلُونَ .كأن سائلا سأل و قال من هم؟فقال:التّائبون.و در مصحف ابى و عبد اللّه مسعود جمله منصوب است بر