روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢ - ترجمه
إِنَّمٰا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا [١] -الآية،و قوله: ...فَإِنَّ اللّٰهَ هُوَ مَوْلاٰهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صٰالِحُ الْمُؤْمِنِينَ... [٢]،و قوله:
...أَطِيعُوا اللّٰهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ... [٣] ،و مانند اين بسيار است.
وَ سَتُرَدُّونَ ،و شما را بازگردانند با خداى كه داناست.علم غيب داند و به نهان [٤]و آشكارا عالم باشد. فَيُنَبِّئُكُمْ ،خبر دهد خداى شما را به آنچه كرده باشى [٥]،خبر دادن كنايت است از جزا و پاى داشت [٦]و عقوبت،چنان كه يكى از ما گويد:خبر به تو رسد،و اين خبر [٧]به تو آيد و با تو بگويند و من با تو بگويم،و آنچه مانند اين باشد.
وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللّٰهِ ،مدنيان خواندند و حمزه و كسائى و خلف و حفص، و كسائى راوى عن ابى بكر:مرجون،بىهمزه،و باقى قرّاء خواندند:مرجئون،به همز على وزن«مفعلون»و وزن قرائت اوّل«مفعون»باشد براى آنكه«لام»است كه از او بيفتاده است از [٨]همزه ساقط [٩].بر قرائت [١٠]اول [١١]أرجيت باشد [١٢]،بر قرائت دوم ارجات،و على هذا قرئ:ارجه و اخاه،و أرجئه[و] [١٣]أخاه و الارجاء،التأخير.و اصل همزه است و قرائت اوّل محمول است على تخفيف الهمزه.حقتعالى گفت:
وَ آخَرُونَ ،گروهى ديگر هستند مؤخر و بازپس داشتند [١٤]براى فرمان خداى،و كار ايشان در مشيّت است.اما عذاب كند ايشان را اگر خواهد و امّا توبۀ ايشان بپذيرد.
مفسّران گفتند:اين جماعت آن سه كس بودند كه در حق ايشان آمد: وَ عَلَى الثَّلاٰثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا [١٥]-الآية،و قصّۀ آن بيايد در جاى خود-إن شاء اللّه.و ايشان آنان بودند[١١٣-ر]كه از غزات تبوك بازاستادند [١٦]لا عن نفاق و لكن از توانى و تقصير و آنگه قوله:آن اجتهاد و مبالغه نكردند در توبه كه ابو لبابه و اصحابش كردند،
[١] .سورۀ مائده(٥)آيۀ ٥٥.
[٢] .سورۀ تحريم(٦٦)آيۀ ٤.
[٣] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ٥٩.
[٤] .آو،بم،مل،لب:به پنهان.
[٥] .آو،آج،بم،مل،لب+و.
[٦] .همۀ نسخه بدلها:پاداشت.
[٧] .همۀ نسخه بدلها:حديث.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:آن.
[١٢] [٩] .همۀ نسخه بدلها+و.
[١٠] .مج:و وزن قرائت.
[١١] .آو،آج،بم،لب+از.
[١٣] .اساس:ندارد،از آو،افزوده شد.
[١٤] .همۀ نسخه بدلها:بازپس داشته.
[١٥] .سورۀ توبه(٩)آيۀ ١١٨.
[١٦] .آو،بم،مل،مج:ايستادند.