روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٢ - ترجمه

اگر گويند:شايد كه او دختران خود را به نكاح عرضه كند بر كافران؟گوييم:

از اين هم دو جواب است،يكى آن‌كه:به شرط اسلام گفت،اوّل دعوت با اسلام كرد ايشان را و آنگه تعرّض [١]نكاح.و جواب ديگر آن است كه:روا بود كه در شرع او مناكحت با كافران روا بودى چنان كه در پيش اسلام رسول-عليه السّلام-دو دختر خود را به كافران داد،يكى را به عتبة بن ابى لهب و يكى را به ابو العاص بن الرّبيع.

و لوط-عليه السّلام-دو دختر داشت،يكى را نام زعوراء [٢]بود و يكى را ريثاء [٣]،و بعضى گفتند:عرثياء [٤].

لوط-عليه السّلام-به انواع تضرّع و شفاعت با ايشان مى‌گفت و ايشان از بيرون سراى ابا مى‌كردند و قبول نمى‌كردند و نكاح دختران عرضه مى‌كرد و نمى‌پذيرفتند و گفتند: لَقَدْ عَلِمْتَ مٰا لَنٰا فِي بَنٰاتِكَ مِنْ حَقٍّ ،اى من رغبة و ارب،ما را به دختران تو هيچ رغبت و حاجت نيست. وَ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ مٰا نُرِيدُ ،و تو دانى كه مطلوب ما چيست و ما را چه مى‌بايد.

او چون از آن [٥]فروماند و بدانست كه شفاعت قبول نخواهند كردن،گفت: لَوْ أَنَّ لِي بِكُمْ قُوَّةً أَوْ آوِي ،اگر چنان كه مرا به شما قوّتى و زورى باشد و شما را منع توانم كردن،بكنم.و اين جواب«لو»است و از كلام محذوف است،و التّقدير:لو انّ لي بكم قوّة لدفعتكم.و عرب،جواب«لو»و«لو لا»بسيار حذف كنند،قال اللّه تعالى: وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبٰالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتىٰ بَلْ لِلّٰهِ الْأَمْرُ... [٦]،و تقدير آن است:لكان هذا القرآن،و قال الشّاعر [٧]:

فلو انّها نفس تموت [٨]كريمة [٩] و لكنّها نفس تساقط انفسا
و التّقدير:لتقضّت [١٠]و فنيت [١١]. أَوْ آوِي إِلىٰ رُكْنٍ شَدِيدٍ ،يا با ركنى قوى گريزم.