روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢٨ - ترجمه

يكى آن‌كه گفت:طلب مغفرت كنى و آن [١]را نشانه و مقصد سازى،آنگه توسّل بدان به توبه كردن.پس،از روى معنى در كلام تقديم و تأخيرى باشد،يعنى توبه كنى تا به آن توبه به مغفرت رسى.

وجهى دگر آن است كه: اِسْتَغْفِرُوا ،اى اسألوه التّوفيق [٢]للتّوبة، ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ ، براى آن‌كه توفيق بر فعل پيش از فعل باشد.

وجهى دگر آن‌كه:به زفان [٣]استغفار كنى تا ثواب يابى برآن،و توبه كنى تا خداى تعالى عند آن اسقاط عقاب كند از شما على ما وعد به.

وجه چهارم آن‌كه:اين خطاب با مشركان است،يعنى از شرك آمرزش خواهى.آنگه به طاعت با در [٤]او شوى،كانّه قال:ارجعوا عن الكفر ثمّ ارجعوا اليه بالطّاعة.

وجه دگر آن‌كه: اِسْتَغْفِرُوا ،اى توبوا،و تُوبُوا ،اى اقيموا على التّوبة.

وجه ششم آن‌كه:استغفروا عن ذنوبكم الماضية ثمّ توبوا،اى اعزموا على ان لا تعودوا [٥]فى المستقبل،براى آن‌كه توبه به اين هر دو درست شود پشيمانى بر گذشته و عزم بر آينده،پس براى آن‌كه [٦]دو معنى است،به دو عبارت بگفت.[يمتّعكم] [٧]، جواب امر است براى آن‌كه مجزوم است،تا شما را ممتّع و برخوردار گرداند تا به وقتى مسمّى،كه در،خبر است كه:استغفار،مال و عمر بيفزايد.متاعا حسنا،نصب او بر مصدرى است لا من بناء الفعل،چنان كه گفت: وَ اللّٰهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ نَبٰاتاً [٨]،و المعنى انباتا.الى،انتهاى غايت باشد،و اجل،وقت باشد،و مراد به اجل وقت مرگ و آخر عمر است. وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ ،و بدهد هر خداوند فضلى را فضلش،يعنى هر نفسى مستحقّ را اجراست [٩]،محتمل است نعمت و رزق دنيا را، و جزا و ثواب قيامت را.اوّل بر وفق مصلحت و حكمت،و دوم برحسب استحقاق