٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٥ - جدال تعبد و تعقل در فهم شريعت (٤) مسعود امامى

نمى‌شود، يأس و شك در ايمان آنان رخنه مى‌كند و در حقانيت دين به ترديد مى‌افتند و زمينه براى نفوذ انديشه‌هاى سكولار فراهم مى‌شود و در نهايت، دين را حتى در عرصه هايى كه عهده دار هدايت انسان در آنها است، ناتوان و ضعيف مى‌پندارند.

ج) متكلمان و فقيهان شيعه بر اين باورند كه هيچ فعلى از افعال مكلفان نيست، مگر اينكه براى آن حكمى نزد خداوند است. (٥٥) برخى نيز بر اين باور ادعاى اجماع كرده‌اند. (٥٦) پذيرش اين ديدگاه مرادف يا ملازم با نظريه دين اكثرى نيست؛ چون ديدگاه دين اكثرى، نظر به مقام كشف و اثبات دارد و ديدگاه ياد شده، ناظر به مقام ثبوت است. به عبارت ديگر، مفاد نظريه دين اكثرى، عدم نياز به منابع غير دينى يا به حداقل رسيدن آن براى كشف حقيقت است؛ در حالى كه در ديدگاه فوق مى‌توان ضمن اعتقاد به اينكه هر واقعه‌اى ثبوتاً، حكمى نزد خداوند دارد، راه دستيابى و كشف احكام الهى را منحصر به علوم دينى ندانست.

د). فقهاى شيعه حق قانون گذارى را اصالتاً از آن خدا مى‌دانند و در عين حال، وضع قوانين را به وسيله انسان كه خارج از چارچوب فقه رايج است و نياز جامعه امروز است، با رعايت شرايطى، جايز و بلكه لازم شمرده‌اند. آنان براى جمع ميان حق انحصارى قانون گذارى براى خدا و جواز قانون گذارى انسان به شرط عدم مخالفت با شرع، توجيهات متفاوتى دارند كه اجمالاً، به برخى از آنها اشاره مى‌شود:

١. قوانين به دو نوع «ثابت» و «متغير» تقسيم مى‌شوند. وضع قوانين ثابت كه


(٥٥) حلى، حسن بن يوسف، مبادى الوصول إلى علم الأصول، ص٢٤٣؛ بحرانى، يوسف، الحدائق الناضرة، ج١، ص٤٥.
(٥٦)٢٩٩. ر.ك: خراسانى، محمد كاظم، كفاية الاصول، ص٤٦٩؛ مكارم شيرازى، ناصر، انوار الفقاهة (البيع)، ج١، ص٥١٤.