فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٠ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى

ضرر بالفعل [در بعضى نسخه‌ها بالعقل]، واجب است و نيز به دليل سخن خداوند: «ولاتلقوا بأيديكم إلى التهلكة» و «لاتقتلوا أنفسكم»، به ويژه اينكه از پيامبر نيز روايت شده است كه فرمود: «من أعان على قتل مسلم ولو بشطر كلمة جاء يوم القيامة مكتوباً بين عينيه آيس من رحمة اللّه‌؛ (١٨) كسى كه به قتل مسلمانى كمك كند، هر چند با گفتن كلمه‌اى ، روز قيامت در حالى مى‌آيد كه بر پيشانى‌اش نوشته شده: «نا اميد از رحمت خداوند»، و دفع ضرر از نفس، اولى از اعانت بر قتل نفس است. (١٩)

ممكن است بر وجوب حفظ نفس ـ هر چند بر عدم حفظ نفس، قتل نفس صدق نكند ـ به روايت مفضّل از امام صادق (ع) استدلال شود:

عن الصادق(ع): انّه تعالى علم ما تقوم به أبدانهم و ما يصلحهم فأحلّه لهم و أباحه تفضلاً منه عليهم به لمصلحتهم و علم ما يضرّهم فنهاهم عنه و حرّمه عليهم ثمّ أباحه للمضطر و أحلّه له في الوقت الذي لايقوم بدنه إلاّ به فأمره أن ينال منه بقدر البلغة لاغير ذلك؛ (٢٠)

امام صادق(ع) مى‌فرمايد: خداوند به آنچه قوام بدن انسانها به آن است و به صلاح آنان است، آگاه بود و آن را از روى تفضل و براى مصلحت آنان، بر آنان حلال و مباح كرد. همچنين به آنچه موجب ضرر آنهاست، آگاه بود و از آن نهى كرد و آن را بر ايشان حرام گرداند و سپس آن را بر كسى كه در حال اضطرار است، در وقتى كه قوام بدن آنها فقط به آن است، حلال كرد و به آنان امر كرد، كه به قدر نياز و نه بيشتر از آن، استفاده كنند.