فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٩ - جزئيت و بلند خواندن بسمله
مىشد، مىگفت: اين آيه در مصحف نوشته نشده، مگر براى آنكه خوانده شود. (٢٥)
سبع مثانى، همان فاتحة الكتاب است
روايات بسيارى از على(ع)، ابن مسعود، ديگر صحابه و بسيارى از تابعان روايت شده كه مراد از سبع مثانى در آيه: {ولقد آتيناك سبعاً من المثانى و القرآن العظيم } (٢٦)، همان فاتحة الكتاب است. از طرف ديگر، آيات سوره فاتحة الكتاب، در صورتى به عدد هفت مىرسد كه «بسم اللّه الرحمن الرحيم» آيهاى از آن باشد. اينك در هردو مقام به بحث مىپردازيم.
رواياتى كه نشان مىدهد مراد از سبع مثانى، سوره فاتحة الكتاب است، بردو قسم است:
١. رواياتى كه سبع مثانى را به فاتحة الكتاب تفسير مىكند ولى تصريح نمىكند كه بسمله جزئى از فاتحة الكتاب است؛
٢. رواياتى كه سبع مثانى را به فاتحة الكتاب تفسير مىكند و تصريح دارد كه بسمله جزئى از آن است.
روايات دسته اول: اينك براى پرهيز از زياده گويى، فقط به برخى از اين روايات اشاره مىكنيم:
١. طبرى از عبد خير از على(ع) روايت كرده است:
السبع المثاني فاتحة الكتاب؛ (٢٧)
سبع مثانى همان فاتحة الكتاب است.
(٢٥)شعب الايمان، ج٢، ص ٤٣٩ ـ ٤٤٠، ح٢٣٣٦.
(٢٦) سوره حجر، آيه٨٧ .
(٢٧) تفسير طبرى، ج١٤، ص ٣٧.