٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٩ - قاعده« التعزير دون الحد» سيد محمد امين هاشمى

مى‌توان مجازاتى هم‌تراز حد مقرر داشت؟ به نظر مى‌رسد پاسخ منفى باشد.

شايد تنها توجيه اين باشد كه چون تعزير در دست حاكم است و او در ميزان و نوع آن آزاد است، از اين رو، قانون گذار اين گونه عمل كرده است.

خاطر نشان مى‌شود قانون‌گذار در مواردى مجازات اعدام را براى مرتكبان جرايم مواد مخدر در نظر گرفته است؛ مثلاً براى واردات، صادرات، توليد، توزيع يا فروش ترياك و...آورده است: «بيش از پنج كيلوگرم، اعدام و مصادره اموال به استثناى هزينه تأمين زندگى متعارف براى خانواده محكوم» (٨١). در موارد ديگر نيز همين حكم آمده است (٨٢)، اما به نظر مى‌رسد همان طور كه قانون‌گذار در مواردى اشاره كرده، (٨٣) اين گونه احكام از باب حد مفسد في الارض باشد و نه تعزير.

نتيجه آنكه قانون مجازات اسلامى قاعده تعزير كمتر از حد را پذيرفته و حد معيار را كه تعزير بايد كمتر از آن باشد، حد قوّادى دانسته و در غالب موارد نهايت تعزير را هفتادو چهار ضربه مقرر كرده است.

فهرست منابع

٤٨. ابن اثير، محمد جزرى : النهاية في غريب الحديث و الأثر، اسماعيليان، قم، ١٣٦٥ش.

٤٩. ابن فارس، احمد ابو الحسن: معجم مقاييس اللغه، مكتب الاعلام الاسلامي، قم،١٤٠٤ق.


(٨١) قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادى به آن مصوب ٣/٨/١٣٦٧ مجمع تشخيص مصلحت نظام، ماده٤، بند٤.
(٨٢)همان، ماده٥، بند٤ ، ٥ و ٦ . ماده ٨، بند٦ و ماده ١١.
(٨٣) همان، ماده٩.