فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٦ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى
صاحب شرايع مىگويد:
هرگاه شخص ناچار شود كه غذاى ديگرى را مصرف كند و نتواند بهاى آن را پرداخت كند، بر صاحب غذا بذل آن واجب است؛ چون امتناع از بذل آن، كمك بر قتل مسلمان است... و اگر در اين حال، صاحب غذا امتناع ورزد، مىتواند براى دفع ضرورت هلاكت، با او زد و خورد كند. (٣٤)
علامه حلى در قواعد مىگويد:
هرگاه فرد مضطرّ به غذايى دست بيابد كه براى ديگرى است، اگر صاحب آن غذا نيز خودش مضطرّ باشد؛ خودش به آن غذا اولويت دارد... و اگر فرد مضطرّ پولى ندارد كه بپردازد، بر مالك غذا بذل آن واجب است و اگر مانع شود، مىتواند ـ آن را از او به زور بگيرد و اگر ندهد و او را از خود دفع كند، مىتواند مالك را بكشد. (٣٥)
شهيد اول در دروس مىگويد:
تمام آنچه در مورد محرمات گفتيم، مربوط به حال اختيار است. بنابراين اگر از تلف شدن بترسد...، خوردن تمام محرماتى كه ذكر شد، با تفصيلى كه خواهيم گفت، حلال خواهد بود، و به جهت وجوب حفظ نفس خوردن آنها بر او واجب خواهد بود. در خوف از تلف، مشرف به مرگ بودن شرط نيست، بلكه بيم مرگ موجب اباحه است. (٣٦)
شهيد ثانى در مسالك مىگويد:
هرگاه فرد مضطرّ به غذاى حلالى دست پيدا كند كه مربوط به ديگرى است، از دو فرض بيرون نيست: يا صاحب غذا حاضر است و يا غايب. اگر
(٣٤) شرائع الاسلام، ج٣، ص ٢٠٩ ـ ٢١٠.
(٣٥) قواعد الأحكام، ج٢، ص ١٦٠، ط سنگى.
(٣٦) دروس الشرعيه، ص٢٨٤، ط سنگى.