فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٤ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى
گرچه برخى با تكلّف خواستهاند آن را تحت عنوان دفاع بگنجانند. (٥٨)
در رساله تقيّه امام خمينى(ره) آمده است:
از اقسام تقيه، تقيه براى خوف بر نفس، ناموس و مال است. اين نوع تقيّه به خودى خود واجب نيست، بلكه آنچه واجب است، حفظ نفس از وقوع در هلاكت است و تقيّه مقدمه براى آن است.
رفع يد از روايات تقيه و از آيه: «و لاتلقوا بأيديكم إلى التهلكة» و حكم عقل به لزوم حفظ نفس و اهتمام شارع به حفظ نفس، با اين گونه روايات [روايات دالّ بر عدم جواز برائت از ائمه عليهم السلام، هر چند در صورت خوف از قتل [كه مفيد علم و عمل نيست، امكان ندارد. در اين روايات، روايتى كه از نظر سند بى عيب باشد، نيافتيم. (٥٩)
در تحرير الوسيله آمده است:
تمام محرمات ياد شده در حال ضرورت مباح است و اين، يا به دليل متوقف بودن حفظ نفس و سدّ رمق بر خوردن آن است و يا.... (٦٠)
و هر موردى كه حفظ نفس متوقف بر مرتكب شدن حرام است، ارتكاب حرام واجب است. بنابراين در چنين وضعيتى خوددارى از حرام جايز نيست و فرقى ميان شراب، گِل و ديگر محرمات وجود ندارد. (٦١)
در منهاج الصالحين آقاى خويى(ره) آمده است:
فرد مضطرّ مىتواند به اندازه سدّ رمق خود، غذاى حرام را تناول كند، مگر «باغى» ـ و باغى كسى است كه بر امام خروج كرده و يا مراد از آن باغى صيد است
(٥٨) جواهر الكلام، ج٣٦، ص ٤٣٢ و ٤٣٤.
(٥٩) الرسائل، ص١٨٤، رسالة في التقيه.
(٦٠) تحرير الوسيله، ج٢، ص ١٦٩،مسئله ٣٠.
(٦١) همان، ص١٧٠، مسئله ٣٢.