٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٣ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى

«بأيديكم» زايد و براى تأكيد است. بنابراين معناى آيه اين است كه قدرت و توان خود را هدر ندهيد، «دست» كنايه از قدرت و توان انسان است.

ممكن است گفته شود: «باء» در «بأيديكم» براى سببيّت است و مفعول «لاتلقوا»محذوف است و معنا اين گونه خواهد بود: خودتان را با دست‌هاى خود به هلاكت ميفكنيد و «تهلكه» و «هلاكت» به يك معناست و آن گرديدن انسان است، به گونه‌اى كه نمى‌داند در كجاست. «تهلكه» بر وزن «تفعُله» به ضم عين است و در لغت، مصدرى بر وزن آن جز «تهلكه» وجود ندارد.

سخن در اين آيه مطلق است و در آن از هر چيزى كه موجب هلاكت باشد، اعم از افراط و تفريط، نهى شده است؛ چنان كه بخل و خوددارى از انفاق مال هنگام جهاد، موجب از بين رفتن قوّت و قدرت و مايه هلاكت افراد به واسطه چيره شدن دشمن است؛ همچنان كه تبذير و انفاق تمام مال، موجب فقر و نادارى است و انحطاط اجتماع و از بين رفتن زندگى و شخصيت فرد را به دنبال دارد. (٧)

علامه در ادامه تفسير آيه در بحث روايى مى‌گويد:

روى الصدوق عن ثابت بن أنس، قال: قال رسول اللّه‌(ص): «طاعة السلطان واجبة و من ترك طاعة السلطان فقد ترك طاعة اللّه‌ و دخل في نهيه، يقول اللّه‌: «ولاتلقوا بأيديكم إلى التهلكة».

صدوق از ثابت بن انس از پيامبر(ص) روايت مى‌كند كه فرمود: اطاعت سلطان، واجب است. هركس اطاعت سلطان را ترك كند، اطاعت خداوند را ترك كرده و داخل در نهى خداوند شده است. خداوند مى‌فرمايد: خودتان را به دست خودتان به هلاكت نيفكنيد.


(٧) الميزان في تفسيرالقرآن، ج٢، ص٦٤ و ٦٥.