فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩١ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى
رواياتى ديگر مانند روايت مرسل محمد بن عبداللّه و صحيحه محمد بن عذافر به همين مضمون وجود دارد. (٢١)
همچنين روايت مرسل صدوق نيز بر اين معنا دلالت مىكند:
قال الصادق(ع): من اضطّر إلى الميتة و الدم و لحم الخنزير فلميأكل شيئاً من ذلك حتّى يموت فهو كافر؛ (٢٢)
امام صادق(ع) فرمود: كسى كه به خوردن مردار و خون و گوشت خوك اضطرار پيدا كند و از آن نخورد تا بميرد، كافر است.
به ضميمه و كمك اين روايات، از آيات اضطرار نيز مىتوان وجوب حفظ نفس را استفاده كرد؛ هرچند ظاهر آيات با صرف نظر از روايات، جواز خوردن حرام در حال اضطرار است و نه وجوب آن. اين آيات عبارت اند از :
{إنّما حرّم عليكم الميتة و الدم و لحم الخنزير و ما أهلّ به لغير اللّه فمن اضطرّ غير باغٍ ولاعادٍ فلا إثم عليه، انّ اللّه غفور رحيم } ؛ (٢٣)
خداوند فقط مردار و خون و گوشت خوك و آنچه را كه(هنگام سربريدن) نام غير خدا بر آن برده شده، حرام كرده است. پس هركس كه به خوردن محتاج و مضطرّ شود، در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد، گناهى بر او نخواهد بود( كه به قدر احتياج از آن بخورد)؛ زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است».
{ حرمت عليكم الميتة و الدم و لحم الخنزير و ما أهلّ لغير اللّه به... فمن اضطرّ في مخمصةٍ غير متجانفٍ لإثمٍ فانّ اللّه غفور رحيم } ؛ (٢٤)
بر شما مردار و خون و گوشت خوك و آن ذبيحهاى كه به نام غير خداوند
(٢١) همان، ص ١٠١.
(٢٢) همان، ص ٢١٦، ح٣.
(٢٣) سوره بقره، آيه ١٧٣.
(٢٤) سوره مائده، آيه ٣.