٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩١ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى

رواياتى ديگر مانند روايت مرسل محمد بن عبداللّه‌ و صحيحه محمد بن عذافر به همين مضمون وجود دارد. (٢١)

همچنين روايت مرسل صدوق نيز بر اين معنا دلالت مى‌كند:

قال الصادق(ع): من اضطّر إلى الميتة و الدم و لحم الخنزير فلم‌يأكل شيئاً من ذلك حتّى يموت فهو كافر؛ (٢٢)

امام صادق(ع) فرمود: كسى كه به خوردن مردار و خون و گوشت خوك اضطرار پيدا كند و از آن نخورد تا بميرد، كافر است.

به ضميمه و كمك اين روايات، از آيات اضطرار نيز مى‌توان وجوب حفظ نفس را استفاده كرد؛ هرچند ظاهر آيات با صرف نظر از روايات، جواز خوردن حرام در حال اضطرار است و نه وجوب آن. اين آيات عبارت اند از :

{إنّما حرّم عليكم الميتة و الدم و لحم الخنزير و ما أهلّ به لغير اللّه‌ فمن اضطرّ غير باغٍ ولاعادٍ فلا إثم عليه، انّ اللّه‌ غفور رحيم } ؛ (٢٣)

خداوند فقط مردار و خون و گوشت خوك و آنچه را كه(هنگام سربريدن) نام غير خدا بر آن برده شده، حرام كرده است. پس هركس كه به خوردن محتاج و مضطرّ شود، در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد، گناهى بر او نخواهد بود( كه به قدر احتياج از آن بخورد)؛ زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است».

{ حرمت عليكم الميتة و الدم و لحم الخنزير و ما أهلّ لغير اللّه‌ به... فمن اضطرّ في مخمصةٍ غير متجانفٍ لإثمٍ فانّ اللّه‌ غفور رحيم } ؛ (٢٤)

بر شما مردار و خون و گوشت خوك و آن ذبيحه‌اى كه به نام غير خداوند


(٢١) همان، ص ١٠١.
(٢٢) همان، ص ٢١٦، ح٣.
(٢٣) سوره بقره، آيه ١٧٣.
(٢٤) سوره مائده، آيه ٣.