٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١ - لقطه و مجهول المالك(٢) آیت الله سيد كاظم حائرى

بودن لقطه در حرم است. حديث سوم نيز همين گونه است.

پس مستند اصلى در اين بحث دو روايت اول است و در مورد اين دو روايت چند بحث وجود دارد:

بحث اول: اين دو روايت، مختص به صورت عدم امكان تعريف است و در آنها ـ به خصوص روايت اول ـ امر به تصدّق شده است. روايات تملّك كه پيش از اين نقل شد، مختصّ به صورت امكان تعريف است و در آن روايات دستور به تعريف و سپس حكم به تملك شده است. پس ميان اين دو دسته روايات تعارض نيست.

اگر از روايات تملّك، امر به تعريف فهميده نشود و آنها مختص به صورت امكان تعريف نباشند و در نتيجه ميان دو دسته روايات، تعارض وجود داشته باشد، نمى‌توان ميان آنها با اختصاص دادن وجوب تصدّق به صورت عدم امكان تعريف و اختصاص دادن تملّك به صورت امكان تعريف، جمع عرفى برقرار كرد؛ زيرا بعد از اينكه تملّك مقيّد به تعريف نباشد، عرف ميان فرض امكان تعريف و عدم امكان آن فرق تعبّدى نمى‌گذارد، حتى اگر روايات تملّك مختصّ به صورت امكان تعريف باشد، حكم آن را مى‌توان به صورت عدم امكان تعريف ـ مادامى كه تعريف واجب نباشد ـ توسعه داد. در اين صورت، جمع عرفى ميان اين دو دسته روايات بنابر اختيارى بودن ملكيّت، قول به تخيير ميان تملّك و تصدّق است و بنابر قهرى بودن ملكيّت، قول به استحباب تصدّق با حصول ملكيت است.

پس مهم در فتواى ما به عدم جواز تملّك و عدم جواز خوردن لقطه‌اى كه تعريف آن ممكن نيست، قصور روايات تملك از شمول چنين لقطه‌اى است و در اين صورت، حتى اگر دو روايت مذكور بر تعيّن تصدّق و در نتيجه بر عدم جواز تملّك دلالت نكند، در فتواى خود به اصل عدم ملكيت اكتفا مى‌كنيم.

البته دو روايت مذكور بر دو مطلب دلالت دارند: