فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨ - لقطه و مجهول المالك(٢) آیت الله سيد كاظم حائرى
فكلها و أنت ضامن لها؛ (٢٨)
آن را بگير و در همان محلى كه آن را يافتهاى، تعريف كن. پس اگر صاحب آن را يافتى، آن را به صاحبش بازگردان واگر صاحب آن را نشناختى، آن را بخور، و ضامن آن هستى.
٢. لقطه حرم: از بعضى از روايات، استثناى لقطه حرم از ملكيت و حليت تصرّف استفاده مىشود؛ مانند روايت ابراهيم بن عمر از امام صادق(ع) كه پيش از اين نقل شد و امام(ع) در آن روايت فرمود:
اللقطة لقطتان: لقطة الحرم و تعرّف سنة، فإن وجدت صاحبها و الاّ تصدّقت بها، و لقطة غيرها تعرّف سنة فان جاء صاحبها و إلاّ فهي كسبيل مالك؛ (٢٩)
لقطه دو قسم است: لقطه حرم كه يك سال آن را تعريف مىكنى، پس اگر صاحبش را يافتى[آن را به او بده]، در غير اين صورت، آن را صدقه بده؛ و لقطه غير حرم كه آن را يك سال تعريف مىكنى، پس اگر صاحبش آمد[آن را به او بده]، در غير اين صورت، مانند مال خودت خواهد بود.
حكم لقطهاى كه قابل تعريف نيست
آيا جايز است لقطهاى را كه نمىتوان تعريف كرد، به تملّك در آورد؟
از گروهى از روايات استفاده مىشود كه حكم چنين لقطهاى، صدقه دادن است:
١. در روايت معتبرى از يونس بن عبدالرحمان آمده است كه مىگويد: در مجلسى كه من حضور داشتم، از امام رضا(ع) سؤال شد: رفيقى در مكه داشتيم كه در آنجا از هم جدا شديم، او به سوى سرزمين خود رفت، ما نيز به سوى سرزمين
(٢٨) همان، باب ١٣ از ابواب لقطه، ص٣٦٥، ح٧.
(٢٩) همان، ج٩، باب ٢٨ از ابواب مقدمات طواف، ص٣٦١، ح٤.