فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٨ - حرمت خود كشى و وجوب حفظ جان خود و ديگرى آیت الله رضا استادى
ضرورى و بديهى است، اين ضرورت و بداهت، در اصل وجوب حفظ جان است ونه به صورت مطلق؛ بنابراين فقط قدر متيقن را از آن مىتوانيم اخذ كنيم.
٣. اجماعى بودن وجوب. صاحب جواهر از برخى حكايت مىكند دليلى كه دال بر وجوب حفظ جان ديگرى به صورت مطلق باشد، وجود ندارد و يگانه دليل آن، اجماع است و اين دليل در فرض مورد بحث(وجوب حفظ جان ديگرى به بذل مجّانى مال) ممنوع است.
٤. استدلال به آيه {و من أحياها فكأنّما أحيا الناس جميعاً } ؛ (٦٤) كسى كه نفسى را زنده كند، گويا تمام مردم را زنده كرده است». در تفسير اين آيه رواياتى وارد شده است:
«عن الكافي عن فضيل بن يسار، قال: قلت لأبي جعفر(ع): قول اللّه : {و من أحياها... } ، قال: من حرقٍ أو غرقٍ. قلت: من أخرجها من ضلال إلى هدى؟ قال: ذلك تأويلها الأعظم؛ (٦٥) فضيل بن يسار مىگويد: به امام باقر(ع) گفتم: منظور از آيه {و من أحياها.. } . چيست؟ فرمود:(نجات دادن) از سوختن يا غرق شدن. گفتم: كسى كه ديگرى را از گمراهى به هدايت راهنمايى كند؟ فرمود: اين تأويل اعظم آن است».
ـ «عن العياشي عن حمران بن أعين، قال: قلت لأبي عبداللّه عليه السلام:... قلت: فمن أحياها؟ قال: نجاها من حرق أو غرق أو سبع أو عدوّ ثم سكت، ثمّ التفت إليّ، فقال: {تأويلها الأعظم ان دعاها فاستجاب له } ؛حمران بن اعين مىگويد: به امام صادق(ع) گفتم... : «من أحياها؟» فرمود: آن را از سوختن، غرق شدن، حيوان درنده و يا دشمن نجات دهد. سپس
(٦٤) مائده، آيه ٣٢.
(٦٥) تفسير نورالثقلين، ج١، ص٥١٤ به نقل از كافى.