فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠ - لقطه و مجهول المالك(٢) آیت الله سيد كاظم حائرى
روشن است كه در مورد اين حديث هم امكان تعريف نيست؛ زيرا مال را سيل آورده است و محدوده سرزمينهاى مشكوك بسيار وسيع خواهد بود.
٣. روايت اسحاق بن عمّار كه پيش از اين نقل شد (٣٢) و در آن فرمان داده شده بود كه درهمهاى يافته شدهاى در يكى از خانههاى مكه دفن شده بود، صدقه داده شود. ظاهراً مورد اين روايت مربوط مىشود به گنجى كه محدوده ناشناخته بودن مالك آن بسيار گسترده است.
٤. در روايت على بن ابى حمزه كه پيش از اين نقل شد، آمده است كه امام(ع) در مورد دينارى كه در حرم يافت شده است، فرمود: «يعرّفه؛ يابنده آن را تعريف مىكند».
راوى مىگويد: گفتم: يابنده آن را تعريف كرده، ولى خواهانى براى آن نيافته است؟ امام(ع) فرمود:
يرجع إلى بلده فيتصدّق به على أهل بيت من المسلمين، فإن جاء طالبه فهوله ضامن؛ (٣٣)
به شهر خود برگردد و آن را به خانوادهاى مسلمان صدقه بدهد. پس اگر خواهان آن آمد، يابنده ضامن آن است.
پيشتر از اين روايت استفاده كرديم كه قبل از يك سال تعريف نيز مىتوان لقطه را صدقه داد؛ زيرا مسافران حرم، معمولاً يك سال در حرم نمىمانند، و گفتيم كه شايد اين روايت ناظر به حالت اضطرار و عدم تمكّن از يك سال تعريف باشد؛ زيرا يابنده تمكّن از ماندن يك سال در حرم را ندارد. البته نمىتوان با اطمينان گفت كه امر به صدقه دادن در اين حديث مستند به عدم امكان تعريف است؛ زيرا در مورد اين حديث جهت ديگرى براى وجوب صدقه و حرمت خوردن وجود دارد و آن
(٣٢) همان، باب ٥ از ابواب لقطه، ص ٣٥٥، ح٣.
(٣٣) همان، باب ١٧ از ابواب لقطه، ص ٣٦٨، ح٢.